Giá không có ruồi!: chuỗi viện cớ và lời kết

Phân tích do BTVN biên soạn theo bản trích trong SGK. Thuở đi học, nhân vật viện lí do thiếu đồ dùng; có đồ dùng lại muốn có quần áo, chỗ học tốt hơn. Lớn lên, anh tiếp tục đòi tiền, việc làm, nhà cửa và nhiều điều khác. Những điều ấy lần lượt có, nhưng công việc định làm vẫn bị hoãn. Đến khi đã có sự sung túc, không gian yên tĩnh và đồ đạc như mong muốn, anh lại quy việc chưa viết được cho ruồi. Chi tiết nhỏ ở cuối đối lập với bao điều kiện lớn đã được đáp ứng, khiến cách đổ lỗi trở nên lố bịch. Người kể làm như vẫn hi vọng khi không còn ruồi thì nhân vật sẽ làm được việc. Đặt lời hi vọng ấy trong cả chuỗi trì hoãn, có thể nhận ra giọng mỉa mai: nguyên nhân không nằm ở việc thiếu thêm một tiện nghi mà ở thói cứ tìm cớ để chưa làm. Truyện phê phán việc viện cớ, đổ lỗi kéo dài. Ý nghĩa ấy không phủ nhận những khó khăn thực sự; căn cứ ở đây là nhân vật liên tục được đáp ứng mà vẫn đổi sang lí do mới.