Khu vườn trong lời kể của người con
Đoạn trích Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ của Nguyễn Ngọc Thuận được kể ở ngôi thứ nhất qua nhân vật người con. Những việc nhỏ ở khu vườn giúp người đọc hiểu tình cảm giữa hai bố con và cách đứa trẻ cảm nhận cuộc sống.
Bố làm chiếc bình tưới vừa tay con, cùng con chăm hoa và kiên nhẫn dạy con nhận ra hoa bằng cách chạm, ngửi. Khi con còn đoán sai, bố động viên chứ không trách. Qua sự hướng dẫn ấy, người con dần nhận biết khu vườn bằng nhiều giác quan và trở nên nhạy cảm với vẻ đẹp quanh mình.
Tình yêu thương còn thể hiện ở cách bố trân trọng món quà của Tí. Nhân vật người con cũng yêu quý bố, gắn bó với Tí và cảm thấy hạnh phúc từ những điều bình dị. Lời kể hồn nhiên của đứa trẻ làm sự chăm sóc, lòng biết ơn hiện lên gần gũi.
Từ chi tiết đến đặc điểm của bố và con
| Chi tiết được kể | Đặc điểm được làm rõ |
| --- | --- |
| Bố làm bình tưới vừa tay con; động viên khi con đoán sai tên hoa | Bố quan tâm tới con, kiên nhẫn giúp con học từ việc gần gũi. |
| Bố vốn ít ăn ổi nhưng đón nhận những quả ổi Tí tặng | Bố trân trọng tình cảm chân thành của người tặng, không chỉ xét món quà theo sở thích. |
| Người con thấy tên Tí nghe rất đẹp, muốn gọi để nghe âm thanh ấy | Tình bạn khiến những điều quen thuộc trở nên đáng yêu trong cảm nhận của đứa trẻ. |
| Người con coi bố là món quà lớn nhất của mình | Đứa trẻ nhận ra giá trị của sự chăm sóc, gắn bó và biết ơn bố. |
Nhân vật bố được thể hiện qua việc làm, lời nói và cả tình cảm của con dành cho bố. Vì vậy, ngôi kể thứ nhất vừa giúp khắc hoạ bố, vừa bộc lộ tâm hồn của người kể.
Vì sao món quà bình dị lại đáng quý?
Những quả ổi Tí mang đến chứa đựng lòng biết ơn đối với người đã cứu mình. Bố đón nhận chúng bằng sự trân trọng. Chi tiết ấy làm rõ một điều: giá trị của món quà không chỉ nằm ở vật được trao, mà còn ở tình cảm người tặng và cách người nhận đáp lại.
Với người con, hoa trong vườn và bố cũng được cảm nhận như những món quà. Cách nghĩ ấy mở rộng nghĩa của món quà: sự hiện diện, yêu thương và chăm sóc có thể đem lại hạnh phúc không kém một vật được tặng.
Nhan đề gắn với việc người con nhắm mắt mà vẫn nhận biết khu vườn nhờ bàn tay, mùi hương và âm thanh. Nhắm mắt không phải khép mình với thế giới; đó là cách khám phá những vẻ đẹp dễ bị bỏ qua. Qua việc cảm nhận ấy, người con học yêu thiên nhiên và con người tinh tế hơn.
Củng cố kiến thức
Bố vốn ít ăn ổi nhưng trân trọng những quả ổi Tí tặng. Chi tiết này chủ yếu cho thấy điều gì?
Bố đón nhận dù món quà không phải thứ mình thường thích ăn.
Đúng: chi tiết làm nổi bật sự trân trọng lòng biết ơn của Tí.
Không có căn cứ kết luận sở thích lâu dài của bố đã đổi.
Món quà bình dị được quý vì tình cảm, không vì giá cao.
Lời giải
Đáp án B. Cần nối hai thông tin: bố vốn ít ăn ổi, nhưng đón nhận những quả ổi Tí chọn để tặng. Bố quý tình cảm chứa trong món quà. Chi tiết không nhằm thông báo bố đổi khẩu vị, càng không đặt giá trị vật chất làm điều kiện để trân trọng quà.
Củng cố kiến thức
Cách hiểu nào phù hợp với nhan đề Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ và quá trình người con khám phá khu vườn?
Nhân vật càng nhạy cảm, gắn bó với khu vườn khi tập nhận biết.
Nhân vật dùng bàn tay, mùi hương và âm thanh, không chỉ nhớ vẻ ngoài.
Khám phá khu vườn làm sâu thêm sự gắn bó và tình yêu thiên nhiên.
Đúng: những cách cảm nhận làm sâu thêm tình yêu thiên nhiên, con người.
Lời giải
Đáp án D. Người con tập nhận hoa bằng cách chạm và ngửi, tập lắng nghe âm thanh quanh mình. Nhắm mắt mà vẫn cảm nhận khu vườn cho thấy sự chú ý tinh tế. Nhan đề gắn với việc mở lòng khám phá thế giới, không có nghĩa đóng cửa với cảnh vật.