Mon và Mên đang ở đâu?: kí ức và sự đồng cảm

Người đọc nhỏ tuổi thắc mắc vì sao nhà văn biết được lời hai anh em trao đổi trong chăn, rồi hỏi vì sao không giúp họ khi gặp nguy hiểm. Những câu hỏi ấy bộc lộ sự đồng cảm: người đọc quan tâm nhân vật như những người đang sống và mong họ được an toàn. Lời kể của Nguyễn Quang Thiều giúp hiểu điều tưởng như khó giải thích ấy. Nhà văn cũng từng là một đứa trẻ lo cho chim trong đêm lũ; sự trải nghiệm và tưởng tượng giúp ông tạo ra lời trao đổi của hai nhân vật. Đó là cách đời sống đi vào văn học, không phải việc tác giả có mặt để nghe từng câu trong truyện. Ở cuối cuộc trò chuyện, sự vắng bóng của bầy chim gắn với nỗi buồn trước thay đổi của môi trường sống. Lời nhắn bảo vệ thiên nhiên nối câu chuyện tuổi thơ với trách nhiệm ở hiện tại. Hiểu truyện vì thế không chỉ là tìm vị trí Mon và Mên, mà còn là cảm nhận tình thương đối với sự sống nhỏ bé.