Liên kết hai đoạn và trật tự nội dung

Không chỉ gắn từng câu

Liên kết có thể có giữa các câu và giữa các đoạn. Đoạn sau dùng từ lặp, từ thay thế, từ nối để tiếp tục hoặc đối chiếu điều ở đoạn trước; người đọc cần hiểu mỗi đoạn đóng góp gì cho nội dung chung. Chẳng hạn, trong Bản đồ dẫn đường, phần nói quan niệm gia đình được đặt trước phần nói sự khác biệt của ông. Nhờ vậy, cách gọi những quan điểm ấy có đối tượng rõ, còn từ nhưng báo sự đối chiếu. Nếu đổi trật tự mà không xét nội dung, từ thay thế có thể chưa rõ và lời giới thiệu có thể tới sau việc đã kể. Muốn sửa phải xem quan hệ các ý, không chỉ thêm từ nối cho đủ.

Hai đoạn về buổi đọc

Ví dụ do BTVN biên soạn: Đoạn 1: “Nhóm dự định đọc sách ở sân trường. Khoảng sân có chỗ ngồi rộng và gần tủ sách.” Đoạn 2: “Tuy nhiên, trời mưa nên nhóm chuyển vào phòng. Sự thay đổi ấy giúp buổi đọc tiếp tục.” Đoạn đầu nêu dự định và điều thuận lợi; đoạn sau nêu trở ngại, cách điều chỉnh. Tuy nhiên nối từ dự định thuận lợi sang tình huống khác. Sự thay đổi ấy chỉ việc chuyển địa điểm vừa nói, không chỉ trời mưa. Nếu đặt câu “Sự thay đổi ấy giúp buổi đọc tiếp tục” lên trước cả hai đoạn, người đọc chưa biết thay đổi gì. Có thể sửa thành “Việc chuyển buổi đọc từ sân vào phòng giúp hoạt động tiếp tục”, hoặc đưa câu trở về sau chỗ nêu chuyển địa điểm. Cả hai cách đều nhằm làm rõ quan hệ nội dung.

Củng cố kiến thức

Tuy nhiên nối hai đoạn minh hoạ theo quan hệ nào?

ACách chuẩn bị sân là nguyên nhân gây mưa.BBuổi đọc kết thúc trước khi nhóm chọn chỗ.CDự định thuận lợi gặp trở ngại nên cần điều chỉnh.DHai đoạn nói hai hoạt động không liên quan.

Củng cố kiến thức

Vì sao câu có sự thay đổi ấy không nên đặt trước khi nêu việc chuyển địa điểm?

AVì người đọc chưa biết cụm ấy chỉ sự thay đổi nào.BVì mọi cụm thay thế đều sai trong văn bản.CVì mỗi đoạn phải lặp nguyên câu của đoạn trước.DVì không được nối hai đoạn nói cùng buổi đọc.