Thuật ngữ và nghĩa trong lĩnh vực

Nghĩa chuyên môn cần được xác định

Thuật ngữ là từ ngữ biểu thị khái niệm khoa học, công nghệ, thường được dùng trong văn bản chuyên môn. Trong lĩnh vực sử dụng, thuật ngữ cần diễn đạt khái niệm chính xác. Một từ có thể được dùng với nghĩa thông thường ở ngữ cảnh khác; không cứ thấy từ quen là áp nghĩa chuyên môn vào mọi câu. Khi gặp thuật ngữ chưa rõ, xác định lĩnh vực và đọc phần giải thích hoặc tra nguồn phù hợp. Giải nghĩa bằng khái niệm, sau đó nêu ví dụ để phân biệt; không tự đoán nghĩa bằng cảm giác về từng tiếng. Trong Ngữ văn, “cốt truyện” chỉ hệ thống sự kiện được tổ chức trong tác phẩm tự sự. “Ngôi kể” chỉ vị trí, cách xưng của người kể khi kể chuyện; không dùng nghĩa ngôi nhà hoặc ngôi sao để giải thích.

Ví dụ xác định nghĩa “ngôi” theo ngữ cảnh

Các câu minh hoạ do BTVN biên soạn: “Đoạn truyện sử dụng ngôi kể thứ nhất.” Ở đây, “ngôi kể thứ nhất” là thuật ngữ đọc hiểu: người kể xưng “tôi”, “chúng tôi” hoặc cách xưng tương ứng để kể từ vị trí tham gia hay chứng kiến. “Ngôi nhà cạnh thư viện đã mở cửa.” “Ngôi” trong cụm này không phải khái niệm ngôi kể; không thể từ câu ấy suy ra người kể xưng “tôi”. Khi giải thích câu đầu, cần nói rõ ai đang kể và dấu hiệu xưng. Chỉ viết “ngôi là chỗ ở” sẽ lấy nghĩa ở câu khác làm sai nghĩa chuyên môn.

Củng cố kiến thức

Cách giải thích “ngôi kể thứ nhất” nào đúng với lĩnh vực Ngữ văn?

ANgôi nhà đứng đầu một dãy.BMột ngôi sao sáng nhất.CNgười kể xưng tôi hoặc cách xưng tương ứng để kể từ vị trí của mình.DMọi nhân vật trong truyện đều tên Tôi.

Củng cố kiến thức

Gặp một thuật ngữ chưa hiểu trong bài học, cách xử lí phù hợp nhất là gì?

AXác định lĩnh vực, đọc phần giải thích và tra nguồn chuyên môn nếu cần.BĐoán bằng một từ có âm gần giống.CBỏ qua vì mọi thuật ngữ đều không quan trọng.DChọn bất kì nghĩa thông thường nào.