Từ đồng âm và từ đa nghĩa

Kiến thức cần nhớ

Các từ đồng âm có âm giống nhau nhưng nghĩa khác nhau, không có mối liên hệ về nghĩa. Từ đa nghĩa là một từ có nhiều nghĩa có liên hệ với nhau. Để phân biệt, cần giải thích nghĩa trong từng câu trước, rồi xét quan hệ giữa các nghĩa. Chỉ thấy âm giống nhau chưa đủ để kết luận là đồng âm. Nếu chưa chắc về nghĩa hoặc quan hệ, có thể tra từ điển phù hợp.

Ví dụ: cùng âm nhưng quan hệ nghĩa khác nhau

Các câu minh hoạ do BTVN biên soạn: “Bàn học đặt gần cửa sổ.” / “Cả nhóm bàn về cách sắp xếp sách.” “Bàn” ở câu đầu chỉ đồ dùng; “bàn” ở câu sau chỉ hoạt động trao đổi ý kiến. Hai nghĩa không liên hệ với nhau nên đây là hai từ đồng âm. “Chân của Nam bị đau.” / “Chân bàn đã được sửa.” “Chân” ở câu đầu là bộ phận cơ thể giúp đứng, đi; ở câu sau là bộ phận đỡ bàn. Các nghĩa liên hệ ở vị trí bên dưới và chức năng nâng đỡ, nên đây là trường hợp từ đa nghĩa. Việc đọc cả câu giúp xác định nghĩa. Không gọi “chân bàn” là bộ phận cơ thể thật, cũng không coi mọi nghĩa khác nhau của một âm là đồng âm.

Củng cố kiến thức

“Bàn” trong “bàn học” và “bàn về cách sắp sách” thuộc trường hợp nào?

AHai từ đồng âm, nghĩa không liên hệ.BMột từ đa nghĩa, cùng chỉ bộ phận nâng đỡ.CHai từ láy, cùng lặp âm đầu.DHai từ trái nghĩa về kích thước.

Củng cố kiến thức

Cơ sở để coi “chân” trong “chân người” và “chân bàn” là từ đa nghĩa là gì?

AChúng luôn chỉ cùng một vật.BHai từ chỉ trùng cách viết, không có quan hệ.CCác nghĩa liên hệ ở vị trí bên dưới, chức năng nâng đỡ.DChân bàn cũng đi lại như người.