Đối chiếu cùng một nhân vật hoặc sự việc
Phim chuyển thể lấy một tác phẩm đã có làm cơ sở để thể hiện bằng hình ảnh, lời thoại, âm thanh và diễn xuất. Phim có thể giữ một số nhân vật, sự việc, đồng thời thay đổi hoặc bổ sung cách kể.
Khi so sánh, chọn cùng một nhân vật, sự việc hay chi tiết trong phần sách đã đọc và đoạn phim đã xem. Xác định điểm giống, điểm khác rồi giải thích sự khác biệt giúp cảm nhận nội dung như thế nào. Phân biệt nội dung với hình thức: sự việc có thể giống nhau nhưng sách và phim thể hiện bằng những phương tiện khác nhau.
Không kết luận phim giống hệt sách chỉ vì cùng tên. Cũng không coi mọi điều thêm trong phim là chi tiết nguyên bản của tác phẩm.
Ví dụ: cùng một nỗi lo, hai cách thể hiện
Ngữ liệu và đoạn phim giả định do BTVN biên soạn; không phải sách hay bộ phim có thật.
Phần truyện: “Mai dừng trước cửa thư viện. Cuốn sách mượn vẫn nằm trên bàn ở nhà. Mai lo mình sẽ không kịp trả sách trước khi thư viện đóng cửa.”
Đoạn phim giả định: Mai đứng trước cửa thư viện, nhìn đồng hồ rồi nhìn vào chiếc cặp trống. Mai nói nhỏ: “Sách vẫn ở nhà.” Tiếng chuông báo thư viện sắp đóng cửa vang lên.
| Điểm đối chiếu | Nhận xét |
| --- | --- |
| Nội dung giống | Mai quên sách ở nhà và lo không kịp trả. |
| Cách viết trong truyện | Lời kể nói trực tiếp điều Mai lo. |
| Cách thể hiện trong phim | Cử chỉ nhìn đồng hồ, lời nói và tiếng chuông giúp người xem nhận ra nỗi lo. |
Tiếng chuông là yếu tố có trong đoạn phim giả định, không có trong phần truyện đã cho. Nó làm cảm giác thời gian sắp hết rõ hơn. Nhận xét này dựa vào hai phần ngữ liệu, không suy ra mọi phim chuyển thể đều phải thêm tiếng chuông.
Củng cố kiến thức
Điểm khác về cách thể hiện trong ví dụ là gì?
Cả hai đều cho biết sách vẫn ở nhà.
Phim có đồng hồ và chuông báo sắp đóng cửa.
Truyện cũng nêu nỗi lo của Mai.
Đúng: nội dung chung được thể hiện bằng các phương tiện khác nhau.
Lời giải
Đáp án D. Câu cuối trong truyện nói thẳng Mai lo không kịp trả sách. Phim dùng hành động nhìn đồng hồ, lời nói về sách và tiếng chuông để thể hiện. Các lựa chọn khác làm sai nội dung ngữ liệu, không phải chỉ ra khác biệt về cách thể hiện.
Củng cố kiến thức
Dựa vào hai phần ngữ liệu, nhận xét nào chính xác về tiếng chuông?
Đúng: tiếng chuông gắn với áp lực thời gian trong đoạn phim.
Phần truyện không có chi tiết tiếng chuông.
Mai chưa có sách để trả trong tình huống đang xét.
Chi tiết âm thanh không thay đổi nơi cuốn sách đang nằm.
Lời giải
Đáp án A. Tiếng chuông được nêu trong đoạn phim giả định như tín hiệu thư viện sắp đóng cửa. Nó nhấn mạnh thời gian còn ít, không chứng minh Mai đã trả sách hoặc thay đổi sự việc quên sách. Phần truyện không nêu tiếng chuông.