Lời trích dẫn trở thành cơ sở cho một bước suy luận
Phần mở đầu viện dẫn Tuyên ngôn Độc lập của nước Mĩ và Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp. Những nguyên tắc bình đẳng, tự do và các quyền của con người được đưa vào làm cơ sở lập luận, không chỉ để giới thiệu kiến thức lịch sử.
Từ đó, Hồ Chí Minh suy rộng sang các dân tộc: các dân tộc đều có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do. Bước chuyển nối những quyền được thừa nhận với yêu cầu độc lập của một dân tộc. Như vậy, việc giành độc lập được đặt trong một nguyên tắc có ý nghĩa phổ quát, không phải một nguyện vọng riêng thiếu căn cứ.
Viện dẫn lời tuyên ngôn không có nghĩa các nước ấy đã chính thức công nhận mọi tuyên bố sau đó. Cần phân biệt cơ sở được tác giả sử dụng với một sự kiện ngoại giao cần bằng chứng riêng.
Không dừng ở việc ghi tên hai bản tuyên ngôn
Phân tích do BTVN biên soạn theo phần mở đầu:
Nếu chỉ ghi tác giả trích hai văn bản nổi tiếng, nhận xét chưa giải thích được chức năng. Cần thêm: những văn bản ấy nêu quyền bình đẳng, tự do của con người; người viết mở rộng nguyên tắc sang quyền của các dân tộc.
Bước suy rộng giúp đặt Việt Nam trong quan hệ bình đẳng với các dân tộc khác. Đồng thời, việc dùng các nguyên tắc do Mĩ và Pháp từng tuyên bố tạo sức thuyết phục khi phản bác sự phủ nhận quyền độc lập.
Kết luận nên dừng đúng mức: đây là một cách xác lập cơ sở lập luận. Không suy ra rằng việc dẫn lời đã tự động tạo ra sự công nhận của chính phủ nước ngoài.
Củng cố kiến thức
Bước suy rộng được bài học giải thích theo hướng nào?
Đúng: đó là bước nối nguyên tắc với vấn đề độc lập dân tộc.
Công nhận là sự kiện khác, cần bằng chứng riêng.
Trái với nguyên tắc bình đẳng được nêu.
Phần sau vẫn triển khai bằng chứng.
Lời giải
Đáp án A. Người viết không chỉ lặp lại quyền của mỗi người mà mở rộng sang quyền của mỗi dân tộc. Nhờ đó, yêu cầu độc lập được đặt trên cơ sở bình đẳng, tự do đã được viện dẫn.
Củng cố kiến thức
Câu nhận xét nào giữ đúng mức độ của căn cứ trong ví dụ?
Hai loại hành động không thể đồng nhất.
Nguyên tắc làm cơ sở cho bước suy rộng.
Đúng: phân biệt tác dụng lập luận với sự kiện cần kiểm riêng.
Sức thuyết phục còn ở quan hệ giữa nguyên tắc và kết luận.
Lời giải
Đáp án C. Lời trích dẫn giúp thiết lập cơ sở, nhưng không mang nghĩa một chính phủ đã công nhận nền độc lập. Nhận xét cần giải thích chức năng thật, không thêm một sự kiện không được chứng minh.