Tuyên ngôn Độc lập: bằng chứng và lời tuyên bố

Văn bản vạch những hành động áp bức trên các phương diện chính trị, kinh tế và bác luận điệu khai hóa, bảo hộ. Việc thực dân Pháp đầu hàng Nhật được đặt cạnh sự thật nhân dân đã giành lại nước từ tay Nhật. Các bằng chứng phục vụ kết luận rằng thực dân không có cơ sở trở lại thống trị. Lời văn không trung tính về thái độ. Cách lặp, đặt các vế song song và dùng từ đánh giá làm nổi bật sự phẫn nộ trước tội ác, sự xác quyết về sự thật. Sức biểu cảm đi cùng bằng chứng, không thay thế bằng chứng. Kết thúc vừa khẳng định Việt Nam có quyền độc lập, vừa nêu việc đã trở thành nước độc lập, vừa tuyên bố quyết tâm bảo vệ. Quyền, thực tế và quyết tâm là những nội dung liên quan nhưng không trùng nhau. Việc phê phán hành động thực dân cũng không có nghĩa quy mọi người Pháp ở mọi thời vào cùng một phán xét.