Giữa gian khổ vẫn có kỉ niệm đẹp
Chặng hồi tưởng thứ hai đi từ đêm liên hoan rực sáng tới chiều sông nước Châu Mộc mờ sương. Một cảnh vui tươi, cuốn hút; một cảnh lặng, mơ màng. Cả hai đều được nâng niu trong nỗi nhớ.
Ở đêm liên hoan, ánh đuốc, xiêm áo, tiếng khèn khiến người lính ngỡ ngàng trước vẻ đẹp con người miền sơn cước. Ở chiều Châu Mộc, hồn lau, dáng người độc mộc, hoa đong đưa khiến thiên nhiên như có linh hồn.
Kỉ niệm làm rõ tâm hồn nhạy cảm, phóng khoáng: gian khổ không làm mất khả năng rung động trước con người và cuộc sống.
Hai sắc thái của nỗi nhớ
“Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa” mở cảnh bằng sự đổi khác đột ngột của ánh sáng và không khí. “Bừng” làm nổi vẻ rạng rỡ; tiếng gọi “kìa em” bộc lộ ngạc nhiên, thích thú. Tiếng khèn, điệu múa đưa tâm hồn người lính tới thế giới đầy chất thơ.
Đến Châu Mộc, câu hỏi nhớ lại một chiều sương khiến giọng thơ bâng khuâng hơn. “Hồn lau” không chỉ là dáng cây: cách gọi gửi vào cảnh cảm giác có linh hồn, đồng điệu với con người. Dáng người độc mộc nổi giữa sông nước; hoa đong đưa làm cảnh thêm mềm mại.
| Cảnh | Chi tiết | Sắc thái |
| --- | --- | --- |
| Đêm liên hoan | Bừng sáng, xiêm áo, tiếng khèn | Ngỡ ngàng, vui tươi, say mê |
| Chiều Châu Mộc | Sương, hồn lau, độc mộc, hoa | Bâng khuâng, tinh tế, lưu luyến |
Sự chuyển cảnh không làm đứt mạch nhớ. Các trải nghiệm khác nhau đều được gìn giữ bằng tình cảm sâu nặng.
Củng cố kiến thức
Đặt hai cảnh cạnh nhau, nhận xét nào phù hợp?
Cảnh chiều lặng, bâng khuâng hơn.
Dáng người độc mộc vẫn quan trọng.
Kỉ niệm nối tiếp trong hồi tưởng.
Đúng: có khác biệt và thống nhất tình cảm.
Lời giải
Đáp án D. Ánh đuốc, tiếng khèn tạo hội vui; sương, lau, dòng nước gợi khoảng nhớ mơ màng. Hai cảnh cùng thể hiện lưu luyến với cảnh và người miền Tây Bắc, không tách rời hoặc phủ nhận nhau.
Củng cố kiến thức
Cách đọc nào làm rõ “hồn lau”?
Cách gọi còn gửi tình cảm vào cảnh.
Đúng: nối hình ảnh với cảm xúc.
Không có căn cứ để đổi thể loại.
Nghĩa phụ thuộc cách dùng trong bài.
Lời giải
Đáp án B. Từ “hồn” làm cảnh lau vượt khỏi nét miêu tả bên ngoài. Trong chiều sương được nhớ lại, cảnh như cùng giữ tâm tình, góp phần tạo vẻ thơ mộng, lưu luyến. Không cần hiểu thành chuyện siêu nhiên có thật.