So sánh hai bài thơ: chọn cơ sở và bằng chứng

Bài nghị luận so sánh, đánh giá hai tác phẩm thơ cần làm rõ những điểm tương đồng, khác biệt và ý nghĩa của chúng. Cơ sở so sánh là điểm giúp đặt hai tác phẩm vào một quan hệ có ý nghĩa, chẳng hạn cùng đề tài, cảm hứng hoặc một đặc điểm biểu hiện. Các phương diện là những mặt cụ thể được chọn để triển khai: hình ảnh, cảm xúc, nhịp điệu, giọng, cách tổ chức lời thơ. Trước khi lập dàn ý, đọc đủ phạm vi được yêu cầu, xác định tác giả và bản dịch nếu có; ghi bằng chứng cho cả hai bên. Không chỉ nêu một điểm giống ở đề tài rồi phân tích riêng không liên kết. Cũng không liệt kê mọi khác biệt về số câu, màu sắc nếu chúng không giúp làm rõ vấn đề. Lí giải giống, khác có thể dựa vào hoàn cảnh sáng tác, đặc điểm thể loại, phong cách hoặc cách nhìn riêng, nhưng thông tin bối cảnh cần nguồn đáng tin cậy. Đánh giá nên chỉ ra giá trị riêng được bằng chứng hỗ trợ; không mặc định tác phẩm ra đời sau, dài hơn hoặc gần sở thích hơn là hay hơn.