So sánh hai bài thơ: triển khai và chỉnh sửa

Hai đoạn thơ giả định do BTVN biên soạn để minh họa thao tác, không trích tác phẩm hoặc mô phỏng phong cách một nhà thơ: A: “Trưa đứng yên trên mặt ao / Bóng tre nằm bên bờ vắng.” B: “Gió chạm vào hàng lá / Một chiếc rời cành, nghiêng qua cửa.” Đoạn cần chỉnh: “A có ao, tre. B có gió, lá. Hai đoạn đều có thiên nhiên và B hay hơn.” Đoạn mới dừng ở liệt kê; đánh giá hơn–kém chưa có căn cứ. Có thể chỉnh: “Cùng lấy thiên nhiên làm đối tượng, A nhấn trạng thái tĩnh qua đứng yên, nằm và bờ vắng. B hướng sự chú ý vào chuyển động nhỏ qua chạm, rời, nghiêng. Hai cách chọn từ tạo hai cảm giác khác nhau: một khoảng lặng và một khoảnh khắc biến đổi. Chưa đủ căn cứ chỉ từ đó để xếp một đoạn hay hơn đoạn còn lại.” Đoạn chỉnh đặt chung một phương diện: trạng thái cảnh và cách dùng từ. Bằng chứng hai bên được giải thích, rồi quan hệ khác biệt mới được nêu. Nhận xét giới hạn trong hai ngữ liệu, không gán thời đại hoặc trường phái cho chúng.