Muối được kể như có một cuộc đời
Nhan đề “Đời muối” gợi việc kể muối qua những chặng thay đổi vai trò trong lịch sử. Vật quen thuộc trở thành đầu mối câu chuyện có diễn biến và tác động tới con người.
Quan điểm còn thể hiện qua việc chọn dữ kiện gắn muối với tiến bộ kĩ thuật, buôn bán, quyền lực, xung đột. Cuối đoạn, từ mang sắc thái đánh giá và so sánh với dầu mỏ làm rõ thêm cái nhìn của tác giả.
Đề xuất nhan đề khác cần giữ thông tin chính hoặc góc nhìn ấy. Có thể có nhiều nhan đề phù hợp; quan trọng là giải thích mối liên hệ với nội dung.
Từ vai trò muối đến suy ngẫm về của cải
Phân tích do BTVN biên soạn:
Từng được xem là vật quý để tích trữ, trao đổi, tranh giành, muối về sau trở nên quen thuộc. Khoảng cách giữa hai cách nhìn giúp tác giả đặt câu hỏi về những cuộc truy cầu của cải tưởng vô cùng quan trọng.
Các từ “ngớ ngẩn”, “nực cười” bộc lộ cái nhìn đánh giá khi tác giả nhìn lại việc săn lùng, tranh giành muối. Từ thay đổi giá trị của một sản vật, ông suy ngẫm về sự phù phiếm của một số ham muốn và xung đột. So sánh với dầu mỏ mở rộng suy nghĩ tới hoàn cảnh khi tác phẩm được viết, không phải bản tin thị trường hiện tại.
Có thể đề xuất “Muối trong dòng lịch sử” để nhấn mạnh quá trình và các quan hệ xã hội. Đây là một lựa chọn có thể lí giải, không phải nhan đề duy nhất đúng.
Củng cố kiến thức
Vì sao nhan đề Đời muối phù hợp với đoạn trích?
Đó không phải nội dung triển khai chính.
Bài không tổ chức quanh tiểu sử người phát hiện.
Đúng: “đời” gợi quá trình thay đổi vai trò của muối.
Đoạn trích không phải hướng dẫn bảo quản.
Lời giải
Đáp án C. Đoạn trích kể sự thay đổi vai trò muối và quan hệ với đời sống. Từ “đời” khiến vật quen thuộc như có hành trình lịch sử. Nhan đề gắn với cả nội dung và cách kể.
Củng cố kiến thức
Dấu hiệu nào làm rõ thái độ tác giả trong ví dụ?
Đúng: có căn cứ từ từ ngữ và cách tổ chức đối chiếu.
Có mốc năm không có nghĩa vắng thái độ.
Tên địa danh chưa cho thấy thái độ tán thành.
Cần đọc cả lời đánh giá của tác giả, không chỉ lời dẫn.
Lời giải
Đáp án A. Các từ “ngớ ngẩn”, “nực cười” và sự đối chiếu giữa cách nhìn trước kia với về sau làm rõ suy ngẫm của tác giả. Mốc năm, địa danh hay riêng lời dẫn về giao dịch không thay thế được những căn cứ cụ thể ấy.