Điều chỉnh cách nói theo người nhận

Sửa cách diễn đạt phải giữ việc cần nói

Muốn điều chỉnh ngôn ngữ, trước hết cần xác định người nhận, quan hệ, mục đích và hoàn cảnh. Từ đó chọn cách xưng hô, từ ngữ và cấu trúc câu phù hợp. Lời mời người lần đầu liên hệ thường cần nêu rõ ai mời, mời làm gì và thể hiện sự tôn trọng. Lời nhắn giữa người thân quen có thể ngắn, gần gũi hơn, nhưng vẫn cần đủ thông tin để thực hiện. Sửa không có nghĩa cứ thêm nhiều từ kính trọng hoặc đổi mọi câu sang dài hơn. Một lời rất lễ nghi trong nhóm thân có thể gây xa cách; một lời quá suồng sã trong thư công việc lại thiếu phù hợp. Cần giữ **đúng nội dung, đúng mức độ** thay vì chỉ làm câu có vẻ lịch sự.

Từ tin nhắn nhóm thân sang thư gửi diễn giả

Ví dụ giả định do BTVN biên soạn. Nhóm lần đầu viết thư mời một cô giáo trao đổi về hồi kí. **Bản đầu:** “Cô ơi, mai ghé nhóm nói về hồi kí nhé!” Câu có nội dung mời nhưng rất gần cách nhắn thân; chưa nêu rõ buổi nào, ai tổ chức và cách xác nhận. **Bản sửa:** “Nhóm sưu tầm tư liệu lớp 12A trân trọng kính mời cô tham gia buổi trao đổi về hồi kí vào chiều thứ Sáu tại phòng học của lớp. Nhóm mong cô phản hồi để thống nhất thời gian cụ thể. Xin cảm ơn cô.” Bản sửa nêu người mời, nội dung, khoảng thời gian, nơi tổ chức và đề nghị phản hồi. Cách xưng hô, lời mời phù hợp quan hệ ban đầu. Người nhận vừa thấy sự tôn trọng vừa có thông tin để cân nhắc việc tham gia.

Củng cố kiến thức

Điểm quan trọng nhất được sửa trong ví dụ là gì?

AĐổi đề tài hồi kí thành một đề tài khác để thư dài hơn.BBỏ nội dung thời gian vì cách xưng hô đã đủ lịch sự.CGiữ nguyên lời suồng sã, chỉ thêm dấu chấm cuối câu.DĐiều chỉnh mức nghi thức và bổ sung thông tin để người nhận hiểu lời mời.

Củng cố kiến thức

Khi nhắn người cùng nhóm đã thân, cách điều chỉnh nào hợp lí?

ALuôn dùng đầy đủ mọi nghi thức của thư gửi khách mời.BCó thể dùng lời gần gũi, ngắn hơn nhưng vẫn nêu rõ việc cần làm.CCàng lược hết thời gian, nội dung thì càng thể hiện sự thân mật.DPhải tránh gọi tên riêng vì tên riêng luôn làm giảm tôn trọng.