Nghị luận cách ứng xử: chọn vấn đề và lập ý

Ví dụ giả định do BTVN biên soạn: Đề tài quan hệ gia đình còn rộng. Có thể chọn vấn đề: khi lựa chọn hướng học khác mong muốn của cha mẹ, cần trao đổi thế nào? Quan điểm được nêu là cần giải thích lựa chọn bằng thông tin, đồng thời nghe điều gia đình lo lắng. Lí lẽ có thể triển khai: chỉ phản ứng gay gắt khiến hai bên khó hiểu nhau; trao đổi về năng lực, điều kiện, mục tiêu giúp việc cân nhắc cụ thể. Ý kiến cho rằng nghe cha mẹ nghĩa là phải đồng ý mọi điều cần được phân biệt: lắng nghe không xóa quyền trình bày lí do của bản thân. Đây là hướng lập ý, không phải kết luận lựa chọn nào đúng trong mọi gia đình. Bài viết cần căn cứ phù hợp và giữ thái độ tôn trọng các bên.