Bài phát biểu: triển khai và chỉnh sửa

Thuyết phục bằng căn cứ, không chỉ giọng mạnh

Trong “Thông điệp nhân ngày Thế giới phòng chống AIDS, 01/12/2003” của Kofi Annan, bản dịch được SGK dẫn từ báo Giáo dục và Thời đại, người viết nhắc cam kết, ghi nhận nỗ lực rồi chỉ ra khoảng cách với yêu cầu để kêu gọi hành động mạnh hơn. Dữ liệu thuộc bối cảnh 2003, không tự mô tả tình hình hiện nay. Bài mẫu cho thấy lí lẽ và bằng chứng cần dẫn tới thông điệp. Việc nêu ý kiến khác rồi phản bác bằng lập luận giúp tăng sức thuyết phục. Những hình ảnh gợi cảm hỗ trợ nhận thức, tình cảm nhưng không thay nguồn và độ chính xác. Khi chỉnh bài, kiểm sự thống nhất của mục đích, luận điểm, căn cứ, cách xưng hô và lời kêu gọi. Cần cắt ý lặp, sửa chữ và câu, điều chỉnh độ dài theo thời gian đọc. Bài phát biểu có thể được phổ biến bằng văn bản, không nhất thiết chỉ tồn tại khi đọc trong lễ.

Sửa lời kêu gọi cho có căn cứ và vừa sức

Ví dụ giả định do BTVN biên soạn cho hoạt động quyên góp sách: Bản nháp viết: “Ai cũng phải góp thật nhiều sách; mọi sách đều có ích.” Câu này ép mức đóng góp giống nhau và bỏ qua nhu cầu, tình trạng sách. Có thể sửa: “Mỗi người có thể chọn những cuốn sách còn tốt, phù hợp nhu cầu thư viện để gửi theo hướng dẫn tiếp nhận.” Cách viết gắn lời mời với lựa chọn cụ thể và khả năng của người tham gia. Phần trước của bài vẫn cần giải thích lợi ích; riêng câu kêu gọi chưa thay cho cả hệ thống lí lẽ.

Củng cố kiến thức

Điểm cải thiện chính của câu sửa trong ví dụ là gì?

ATăng số lời bắt buộc để gây áp lực.BGắn việc tham gia với chất lượng sách, nhu cầu và khả năng người góp.CKhẳng định mọi sách đều phù hợp thư viện.DBỏ mọi yêu cầu về cách tiếp nhận.

Củng cố kiến thức

Khi học bài mẫu năm 2003, cách sử dụng dữ liệu nào phù hợp?

AĐổi năm thành năm hiện tại mà giữ mọi con số.BCoi số liệu luôn đúng ở mọi thời điểm.CChỉ giữ giọng kêu gọi, không xét mạch lập luận.DĐọc số liệu trong bối cảnh bài mẫu; kiểm nguồn mới nếu bàn tình hình hiện nay.