Vợ nhặt: nỗi lòng bà cụ Tứ

Một tâm trạng có nhiều sắc thái

Bà cụ Tứ không chỉ vui hoặc chỉ buồn khi Tràng có vợ. Ban đầu bà chưa hiểu; khi hiểu, bà thương con, tủi vì mình chưa lo được việc dựng vợ, lo liệu các con có nuôi nổi nhau. Trong những cảm xúc ấy vẫn có niềm mừng vì con đã có gia đình. Lời kể đi vào suy nghĩ của bà, cho thấy điều không dễ nói thành lời. Còn lời nói với các con thường hướng tới sự hòa thuận, làm ăn và ngày mai khá hơn. Cần đọc cả suy nghĩ lẫn lời nói để hiểu lòng người mẹ, không xem lời động viên là dấu hiệu bà đã hết lo.

Vì sao vừa lo, bà vừa nói chuyện ngày mai?

Phân tích do BTVN biên soạn theo đoạn trích SGK. Khi hiểu người phụ nữ là con dâu, bà cụ nghĩ tới cảnh nghèo của mình và các con, nước mắt rịn ra. Nhưng bà không xua đuổi; bà chấp nhận người con dâu, mong hai người hòa thuận. Sáng hôm sau, bà nhanh nhẹn hơn, nói chuyện làm ăn và nuôi gà. Các chi tiết tạo một mối liên hệ: bà biết cái đói chưa qua nên càng cố nâng đỡ tinh thần các con. Câu chuyện tương lai không phải lời bảo đảm sẽ hết nghèo, mà là cách người mẹ giữ hy vọng trong cảnh thiếu thốn. Lời kể vì vậy vừa xót xa vừa ấm áp. Nỗi tủi làm hiện gánh nặng thân phận; việc đón nhận và động viên cho thấy lòng nhân hậu. Hai sắc thái bổ sung cho nhau, không loại trừ nhau.

Củng cố kiến thức

Đặt nước mắt lúc đón con dâu bên cạnh chuyện nuôi gà sáng hôm sau giúp hiểu điều gì?

ABà cụ đã quên hoàn toàn cảnh nghèo sau một đêm.BBà chỉ buồn vì không muốn có thêm người trong nhà.CBà mang nỗi lo, tủi nhưng vẫn cố vun đắp niềm tin cho các con.DBà đã có đủ tiền thực hiện ngay mọi dự định đã nói.

Củng cố kiến thức

Cách diễn giải nào có căn cứ về sự khác nhau giữa suy nghĩ và lời nói của bà cụ?

ABà giữ nhiều lo âu trong lòng, còn lời nói với các con thường cố tạo sự yên lòng, hòa thuận.BBà không lo gì nên mọi lời nói đều là dự báo chắc chắn.CBà không đón nhận con dâu nên chỉ nói chuyện ngày mai để đuổi đi.DBà hoàn toàn không hiểu cảnh đói nên vui mà không nghĩ ngợi.