Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc: hoàn cảnh và mạch bài

**Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc** của **Nguyễn Đình Chiểu** được viết để đọc trong lễ truy điệu những nghĩa sĩ nông dân hi sinh sau trận đánh đồn giặc ở Cần Giuộc đêm 16/12/1861. Những con người vốn bình dị được tác phẩm tôn vinh bởi lòng nghĩa và hành động bảo vệ quê hương. **Văn tế** thường tưởng niệm, ca ngợi và ghi nhớ công đức người đã khuất. Nội dung có thể gồm Tán (nhận định, ca ngợi), Thán (khái quát cuộc đời, công lao) và Ai (thương xót, kính trọng, ghi nhớ). Cách tổ chức được điều chỉnh theo từng bài, không phải khuôn chia cứng. Trong tác phẩm này, có thể theo dõi bốn đoạn: **câu 1–9** ca ngợi lòng nghĩa qua xuất thân và lựa chọn; **câu 10–15** khắc họa tinh thần chiến đấu; **câu 16–25** lí giải sự hi sinh và thể hiện mất mát; **câu 26–30** khẳng định ý nghĩa cao cả, bày tỏ thương tiếc. Số câu theo bản SGK, không tính riêng những lời cảm thán.