Tranh luận cần biết đang khác nhau ở đâu
Chọn một vấn đề đời sống đáng quan tâm, xác định câu hỏi cụ thể và phạm vi trao đổi. Mỗi người chuẩn bị quan điểm, lí lẽ, bằng chứng, đồng thời hình dung cách nhìn khác và điều cần hỏi.
Căn cứ có thể từ nguồn đã kiểm, quan sát hoặc trải nghiệm được nêu đúng giới hạn. Trải nghiệm riêng có ích nhưng chưa đại diện mọi người. Không tạo một số liệu hoặc lời chuyên gia chưa có để làm ý kiến có vẻ mạnh.
Các góc nhìn có thể bổ sung, điều chỉnh, không nhất thiết chỉ có hai phía hoàn toàn đối nghịch. Khi chuẩn bị, cần xét điều kiện để một giải pháp phù hợp và phần hợp lí trong ý kiến khác. Nhóm thống nhất người điều hành, thứ tự và thời lượng theo nhiệm vụ được giao.
Đặt điều kiện thay vì tuyệt đối hóa
Tình huống BTVN giả định: nhóm bàn “Nên mở góc đọc của lớp trong giờ nghỉ thế nào?”.
Một ý muốn mở để dễ tiếp cận sách; ý khác lo ồn và cần người phụ trách. Hai ý không nhất thiết loại trừ nhau. Cần hỏi giờ nào, không gian nào, ai quản lí và cách giữ yên tĩnh; rồi kiểm điều kiện thực tế trước khi chọn.
Người từng dùng góc đọc có thể kể trải nghiệm, ghi rõ đó là trường hợp riêng. Chưa được nói mọi lớp đều có cùng nhu cầu. Việc chuẩn bị tốt là có căn cứ và nhận câu hỏi còn thiếu, không chỉ thuộc một bài phát biểu khẳng định “luôn mở” hoặc “luôn đóng”.
Củng cố kiến thức
Cách chuẩn bị nào tránh biến hai ý trong ví dụ thành đối lập cực đoan?
Có thể xét điều kiện thay vì hai cực tuyệt đối.
Thứ tự nói không quyết định tính hợp lí.
Lo ngại có thể cung cấp điều kiện cần giải quyết.
Đúng: các góc nhìn có thể bổ sung qua điều kiện cụ thể.
Lời giải
Đáp án D. Nhận mục đích tiếp cận sách và lo ngại tiếng ồn, quản lí. Chuyển khác biệt thành các câu hỏi về điều kiện giúp tìm phương án dung hòa có căn cứ. Không ép thành hai cực, chọn theo thứ tự hay bỏ ý khác.
Củng cố kiến thức
Khi dùng trải nghiệm riêng ở góc đọc, cần nêu thế nào?
Phạm vi riêng chưa đại diện mọi lớp.
Đúng: có giá trị nhưng cần giới hạn bằng chứng.
Không gán nguồn hoặc lời nói không có thật.
Trải nghiệm có thể cung cấp một góc nhìn.
Lời giải
Đáp án B. Nêu trải nghiệm đã gặp ở đâu, trong điều kiện nào. Nó giúp hiểu một trường hợp, nhưng muốn khái quát cần thêm căn cứ phù hợp. Không bịa nguồn chuyên gia, nâng thành chứng minh mọi nơi hoặc loại bỏ hoàn toàn giá trị trải nghiệm.