Giữ thông tin làm trục chính
Từ dàn ý, viết mỗi phần thành những đoạn có ý rõ, liên kết theo trình tự đã chọn. Lời thuyết minh cần sáng sủa; dữ kiện đúng, trung thực. Miêu tả, tự sự, biểu cảm hoặc nghị luận chỉ bổ trợ việc hiểu đối tượng.
Một cảnh kể ngắn có thể giúp hình dung hoạt động; một nhận xét có lí lẽ có thể làm rõ ý nghĩa. Nhưng kể dài, khen nhiều hoặc tranh luận lệch đề sẽ làm thông tin chính chìm đi. Không phải dùng đủ tất cả yếu tố trong mọi đoạn.
Khi chỉnh, kiểm đối tượng và phạm vi, nguồn dữ kiện, sự phân biệt dự kiến–thực tế, trật tự ý, cách liên kết và câu chữ. Không biến sự xảy ra trước–sau thành nguyên nhân chắc chắn khi chưa có chứng cứ.
Một đoạn giả định có giới hạn rõ
Đoạn BTVN tự biên soạn cho tình huống giả định, không phải báo cáo hoạt động thật:
“Theo kế hoạch của lớp, buổi đổi sách bắt đầu bằng việc nhận và kiểm sách, sau đó sắp theo nhóm để người tham gia lựa chọn. Cách sắp này được dự kiến giúp tìm sách thuận tiện hơn. Sau buổi, nhóm phụ trách sẽ ghi nhận số sách đổi và những thắc mắc để điều chỉnh lần sau.”
Đoạn theo trình tự hoạt động, dùng lời giải thích ngắn về cách sắp sách. Các từ kế hoạch, dự kiến, sẽ giữ đúng trạng thái chưa diễn ra. Không nói “đã chứng minh mọi người đọc nhiều hơn” khi chưa có khảo sát.
Nếu thêm cảnh phòng học gọn gàng, chỉ nên dùng để giúp hình dung việc sắp xếp. Một cảnh đẹp hoặc cảm xúc vui không chứng minh tác động tới lượng đọc; muốn nói tác động cần dữ liệu đúng phạm vi.
Củng cố kiến thức
Những từ kế hoạch, dự kiến, sẽ có chức năng gì trong đoạn?
Dự tính không xác nhận kết quả.
Đoạn không nói đã có khảo sát toàn trường.
Đúng: từ ngữ giữ trạng thái thông tin.
Bỏ có thể làm người đọc hiểu sai việc đã diễn ra.
Lời giải
Đáp án C. Xem đoạn đang giới thiệu kế hoạch chưa thực hiện. Các từ ấy báo điều được dự tính hoặc sẽ làm, nên không được nhận như thành quả đã đo. Giữ chúng giúp chính xác, không phải chỉ thêm chữ cho dài.
Củng cố kiến thức
Vì sao không lấy cảnh đẹp, cảm xúc vui làm chứng cứ mọi người đọc nhiều hơn?
Đúng: chức năng bổ trợ khác chứng cứ cho tác động.
Miêu tả có thể dùng nếu phục vụ hiểu đối tượng.
Có thể tìm hiểu khi có dữ liệu phù hợp.
Mức khẳng định cần tương xứng căn cứ.
Lời giải
Đáp án A. Phân biệt điều cảnh cho thấy với điều nhận xét đang khẳng định. Cảnh và cảm xúc giúp hình dung trải nghiệm, chưa cho dữ liệu lượng đọc hoặc nguyên nhân. Muốn nêu tác động phải tìm chứng cứ phù hợp, không cấm mọi miêu tả hay tăng độ chắc bằng một từ.