Sông Hương ở thượng nguồn và ngoại vi Huế

Vẻ đẹp không chỉ có một nét

Ở thượng nguồn, sông Hương được ví với **bản trường ca của rừng già**. Dòng chảy khi rầm rộ, mãnh liệt, cuộn xoáy; khi dịu dàng giữa hoa đỗ quyên. Các nét đối chiếu làm hiện một vẻ đẹp nhiều sắc thái, không chỉ dữ dội. Hình ảnh **cô gái Di-gan phóng khoáng và man dại** gợi nét tự do trong liên tưởng của tác giả. Khi ra khỏi rừng, dòng sông lại mang vẻ dịu dàng, trí tuệ, thành **người mẹ phù sa** của vùng văn hóa. Sự thay đổi hình ảnh vừa diễn tả dòng chảy vừa gợi khả năng nuôi dưỡng đời sống xứ sở. Ở ngoại vi Huế, các lần đổi hướng được hình dung như cuộc tìm kiếm nơi hẹn gặp. Đồi, lăng tẩm, rừng thông, tiếng chuông chùa mở ra vẻ trầm mặc, cổ kính. Cảnh tự nhiên và dấu tích văn hóa cùng làm nên diện mạo dòng sông.

Từ “trường ca” đến “người mẹ phù sa”

Phân tích do BTVN biên soạn theo SGK: “Trường ca” gợi âm hưởng mạnh, dài và nhiều biến hóa. Đặt bên ghềnh thác, cuộn xoáy rồi quãng dịu dàng, hình ảnh làm người đọc cảm được nhịp vận động phong phú của sông trong rừng già. “Người mẹ phù sa” chuyển từ sức mạnh phóng khoáng sang sự bồi đắp, nuôi dưỡng. Dòng sông không chỉ đẹp ở hình dáng mà còn gắn với sự sống và văn hóa vùng đất. Hai hình ảnh không phủ định nhau: chúng khắc họa những mặt khác nhau trên cùng hành trình. Phân tích từng hình ảnh cùng cảnh đi kèm sẽ rõ hơn chỉ nhận xét tác giả “dùng nhiều so sánh”.

Củng cố kiến thức

Việc đặt nét mãnh liệt bên nét dịu dàng ở thượng nguồn giúp thể hiện điều gì?

ADòng sông hoàn toàn yên tĩnh ở mọi quãng.BSức vận động nhiều sắc thái của sông Hương trong rừng già.CTác giả phủ nhận vẻ mạnh mẽ đã miêu tả.DHai dòng sông khác nhau không có liên hệ.

Củng cố kiến thức

Liên tưởng “người mẹ phù sa” nhấn mạnh phương diện nào?

ASức mạnh vượt ghềnh thác của dòng sông ở thượng nguồn.BVẻ trầm mặc của dòng sông giữa những lăng tẩm cổ.CSự lưu luyến của dòng sông lúc chia tay thành phố.DKhả năng bồi đắp, nuôi dưỡng đời sống và văn hóa xứ sở.