Mỗi yếu tố hình thức giúp đọc một phần thông tin
**Nhan đề** nêu đối tượng nổi bật và định hướng sự chú ý. **Sapo** là đoạn dẫn ngắn ở đầu bài báo, thường giới thiệu thông tin quan trọng hoặc khơi vấn đề để dẫn vào bài.
Trong Nữ phóng viên đầu tiên, nhan đề và sapo hướng tới sự xuất hiện của một nữ nhà báo có danh tính, hoạt động được trình bày cụ thể. Cách gọi ấy cần được đọc trong phạm vi và cách đặt vấn đề của bài báo.
**Ảnh và chú thích** bổ sung thông tin về hoàn cảnh, con người, sự kiện. Khi phân tích, cần nói rõ chi tiết nhìn thấy và nội dung chú thích, rồi nối với lời văn. Một ảnh đám đông có thể minh họa sự quan tâm của công chúng, nhưng không tự cho biết chính xác bao nhiêu người hoặc tất cả đều có cùng thái độ.
Đọc hình cùng bài viết
Phân tích do BTVN biên soạn theo SGK:
Phần dẫn đưa người đọc vào việc Nguyễn Thị Kiêm xuất hiện trong nghề báo năm 1931. Phần sau kể những cuộc diễn thuyết về Thơ mới và nữ quyền, có phản ứng từ báo chí, công chúng. Sapo giúp nhận đối tượng; thân bài mới làm rõ hoạt động và đóng góp.
SGK đặt một ảnh đám đông trong mạch kể diễn thuyết, ghi nguồn ảnh Khánh Ký, Sài Gòn. Phối hợp hình với nội dung giúp hình dung không khí sinh hoạt công cộng và sự chú ý đối với diễn thuyết.
Không thể chỉ từ ảnh suy ra mọi người đều tán thành. Muốn nhận các ý kiến đồng tình hoặc phản đối phải đọc thông tin và những tiếng nói được dẫn trong bài.
Củng cố kiến thức
Quan hệ giữa sapo và thân bài được phân tích đúng ở phương án nào?
Đoạn dẫn chưa trình bày đủ các chặng hoạt động.
Thân bài còn nhiều thông tin và tiếng nói.
Sapo có chức năng dẫn vào nội dung.
Đúng: định hướng rồi triển khai.
Lời giải
Đáp án D. Phần dẫn giúp nhận nhân vật và điểm xuất phát của câu chuyện nghề báo. Những hoạt động, tranh luận và đóng góp được làm rõ ở thân bài. Hai phần nối nhau theo quan hệ giới thiệu–triển khai, không thay thế nhau.
Củng cố kiến thức
Từ ảnh đám đông và mạch kể diễn thuyết, nhận xét nào có căn cứ nhất?
Ảnh không kèm số đếm chính xác.
Đúng: phân biệt điều hình giúp thấy với điều cần lời giải thích.
Sự có mặt chưa cho biết mọi thái độ.
Nội dung lời nói không hiện đầy đủ trong ảnh.
Lời giải
Đáp án B. Đám đông gợi sự quan tâm và giúp hình dung không khí được bài kể. Ảnh không tự cung cấp số người chính xác, mọi thái độ hay toàn bộ lời diễn thuyết. Phải phối hợp hình với chú thích và thông tin trong bài.