Hình ảnh, yếu tố tượng trưng và các tầng nghĩa

Hình ảnh thơ vừa gợi một cảnh, vật, hoạt động cụ thể vừa có thể mở ra cảm nhận rộng hơn. Yếu tố tượng trưng nổi rõ khi hình ảnh gợi nhiều tầng nghĩa, liên hệ với vấn đề về con người, cuộc sống, thế giới. Cần đọc hình ảnh trong mạch thơ, không chỉ tìm một phép thay “vật này bằng ý kia”. Tìm các dấu hiệu: hình ảnh lặp hoặc biến đổi, tương phản với hình ảnh khác, gắn với cảm giác và giọng điệu nào. Sau đó nối nghĩa cụ thể với điều được gợi, nêu căn cứ và giữ mức độ thận trọng. Cùng một hình ảnh như con đường, dòng sông có thể có ý nghĩa khác ở bài khác. Nhận ra yếu tố tượng trưng không đồng nghĩa xếp ngay tác phẩm vào một trường phái. Lớp nghĩa rộng vẫn cần được soi bằng chi tiết, không tạo những liên tưởng không thể giải thích từ văn bản.