btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Cầu hiền chiếu: lí lẽ và giọng điệu thuyết phục

Lưu trên thiết bị này
Cấu trúc của văn bản nghị luận · Chọn bài khác

Nói điều có lí bằng cách người nghe có thể tiếp nhận

Tờ chiếu dùng những quan niệm và hình ảnh quen thuộc với sĩ phu. Mở đầu ví người hiền như sao sáng quy tụ về Bắc Thần, từ đó xác lập trách nhiệm đem tài năng giúp vua, giúp nước theo quan niệm thời trung đại. “Hiền” ở đây gồm cả đức và tài. Những câu hỏi về việc chưa có ai tìm đến không chỉ trách người lánh tránh. Cách nhà vua tự hỏi có phải mình chưa xứng đáng, cùng lời ngày đêm mong mỏi, tạo giọng khiêm nhường và tha thiết. Đến phần nêu khó khăn, hình ảnh một cột không đỡ nổi nhà lớn làm rõ giới hạn sức một người. Lí lẽ, tình hình thực tế và thái độ chân thành cùng hướng tới việc khiến người tài vượt e dè, chung sức xây dựng đất nước.

Một cột và một căn nhà lớn

Phân tích do BTVN biên soạn theo phần ba “Cầu hiền chiếu”: Sau khi kể công việc trong triều, ngoài biên và đời sống dân còn nhiều khó khăn, lời chiếu ví sức một người với một cột đỡ nhà lớn. Chỗ tương đồng là sự không tương xứng: việc rộng lớn cần nhiều người cùng gánh vác. Hình ảnh cụ thể giúp người nghe hiểu vì sao nhà vua cần người hiền, chứ không chỉ biết vua muốn có thêm người. Nó nối với tình hình đã nêu nên không là một lời ví von rời rạc. Đồng thời, việc thừa nhận giới hạn của mình thể hiện thái độ chân thành. Cần đọc lời khiêm nhường cùng chính sách rộng mở ở cuối bài để thấy sự thống nhất giữa thái độ mời gọi và cách thu dụng.

Củng cố kiến thức

Hình ảnh một cột không đỡ nổi căn nhà lớn chủ yếu làm rõ lí lẽ nào?
Chọn một đáp án

Củng cố kiến thức

Vì sao không nên hiểu các câu hỏi nhà vua tự nhận mình có thể chưa xứng đáng chỉ là lời trách sĩ phu?
Chọn một đáp án