Báo cáo nghiên cứu: phân tích và đánh giá nguồn

**Tài liệu gốc** được tạo bởi người trực tiếp chứng kiến, tham gia hoặc ghi nhận đối tượng, như nhật kí, thư, ảnh và ghi chép quan sát. **Tài liệu phái sinh** tổng hợp, thuật lại hoặc phân tích dựa trên các nguồn khác, như tiểu sử, từ điển, bài nghiên cứu tổng hợp. Cách xác định phải gắn với vấn đề đang tìm hiểu. Tài liệu gốc có lợi thế trực tiếp nhưng người ghi có thể bỏ sót hoặc thiên lệch. Tài liệu phái sinh có thể cung cấp cái nhìn rộng, song cần xét nguồn căn cứ và cách phân tích. Không chỉ dựa vào nhãn “gốc” hoặc “phái sinh” để kết luận đáng tin hay không. Khi chọn tư liệu, xem người tạo, xuất xứ, thời điểm, mục đích, phương pháp và sự phù hợp. Đối chiếu những thông tin khác nhau; lưu phần cần dùng cùng thông tin nguồn. Nếu có mâu thuẫn, cần tìm nguyên nhân trước khi chọn theo điều mình muốn chứng minh.