Yêu và đồng cảm: cách nhìn của nghệ sĩ và trẻ thơ

Phong Tử Khải đặt cạnh nhau những cách nhìn cùng một gốc cây: nhà khoa học chú ý đặc điểm tự nhiên, người làm vườn quan tâm sự sống của cây, người thợ mộc nghĩ tới vật liệu, còn hoạ sĩ nhận ra dáng vẻ và vẻ đẹp. Sự so sánh làm nổi bật cái nhìn thẩm mĩ, không có nghĩa những cách nhìn khác đều vô ích. Theo tác giả, nghệ sĩ cần đồng cảm với đối tượng: cùng buồn vui với con người, cảm nhận dáng vẻ và sức sống của muôn vật. Kĩ thuật là cần thiết nhưng chỉ kĩ thuật chưa đủ tạo ra sáng tạo có hồn. Văn bản nhắc hoạ sĩ rồi liên hệ tới nhà thơ, nên vấn đề không bó hẹp trong hội hoạ. Trẻ thơ trở lại ở cuối bài vì thường nhìn sự vật bằng cảm nhận hồn nhiên, không chỉ cân nhắc lợi ích. Tác giả muốn con người nuôi dưỡng khả năng giao cảm ấy để nghệ thuật và đời sống thêm nhân ái.