Đọc báo cáo Ngôn ngữ đối thoại trong chèo

Phân tích BTVN theo bài tham khảo SGK tr. 140–145. Hà Văn Cầu đặt vấn đề về vai trò đối thoại, rồi nêu cách nhìn ngôn ngữ chèo như ngôn ngữ sân khấu. Từ hướng đó, ông triển khai những đặc điểm: lời biểu hiện nhân vật và hành động; mang tư tưởng, giọng riêng; giàu nhịp điệu; có tính nâng cao, ước lệ và nhiều hình thức thể hiện. Ở luận điểm lời gắn với hành động, tác giả dẫn cuộc đối đáp Kim Nham–Xúy Vân. Sau lời dẫn, ông giải thích câu ngắn, nhịp gấp cùng tình thế và sự dằn vặt của nhân vật. Như vậy, dẫn liệu không chỉ trang trí: nó giúp người đọc thấy lời vừa nói điều gì vừa thể hiện nhân vật đang phản ứng ra sao. Khi bàn nhịp điệu, tác giả đặt những lối lời ngắn, phá cách cạnh lời than kéo dài ở trường hợp khác. Sự đối chiếu giúp thấy hình thức thay đổi theo trạng thái và yêu cầu biểu diễn. Kết luận được hình thành từ việc phân tích những trường hợp cụ thể. Bản trích không in một danh mục tham khảo đầy đủ; điều đó không phải mẫu để báo cáo mới bỏ nguồn. Khi sử dụng lời hoặc ý đã đọc, vẫn cần chỉ dẫn xuất xứ và lập danh mục theo yêu cầu.