Học cách triển khai, không chép lại bài mẫu
Điện thoại thông minh và người dùng, ai là ông chủ? là bài viết tham khảo của nhóm biên soạn SGK. Bài thuyết phục hạn chế sự lệ thuộc vào điện thoại, không phủ nhận mọi ích lợi hoặc đòi bỏ hoàn toàn thiết bị.
Người viết đứng ở vị trí một người từng bị cuốn theo việc dùng điện thoại, hiểu điều hấp dẫn của nó và kể quá trình thay đổi. Vị trí này tạo sự gần gũi, giúp lời khuyên bớt giống lời phán xét từ bên ngoài.
Khi đọc bài tham khảo, cần theo dõi cách nêu biểu hiện, lí giải tác hại và đề xuất thay đổi. Trải nghiệm riêng giúp hình dung vấn đề nhưng không tự thay cho kết quả khảo sát về toàn bộ người sử dụng.
Từ chiếc điện thoại hữu ích tới câu hỏi ai làm chủ
Phân tích BTVN theo bài tham khảo trong SGK.
Người viết trước hết thừa nhận điện thoại hỗ trợ kết nối và tiếp nhận thông tin. Nhờ đó, bài không đánh đồng việc sử dụng với lệ thuộc. Sau đó, những việc bị ngắt quãng và các mối quan hệ bị ảnh hưởng giúp làm rõ điều cần thay đổi: để sự chú ý bị điện thoại dẫn dắt quá nhiều.
Hình ảnh “ông chủ” làm nổi sự đảo ngược: thiết bị vốn là công cụ phục vụ con người lại chi phối người dùng. Nhan đề đặt câu hỏi để gợi suy nghĩ về quyền chủ động, không nói một chiếc máy có quyền lực theo nghĩa pháp lí.
Cuối bài, sự giúp đỡ của gia đình, thầy cô và người xung quanh được nối với quá trình thay đổi. Bài học về cách viết là hiểu sức hấp dẫn của thói quen, chỉ ra hệ quả, rồi mở đường khắc phục. Khi viết về một thói quen khác, cần chọn lí lẽ, ví dụ phù hợp, không sao chép toàn bộ trải nghiệm của bài mẫu.
Củng cố kiến thức
Điều bài tham khảo muốn thuyết phục người đọc thay đổi là gì?
Bài vẫn thừa nhận ích lợi kết nối.
Đúng: trọng tâm là giành lại quyền chủ động trong sử dụng.
Bài không phủ nhận nhu cầu tiếp nhận thông tin.
Thay đổi cần nằm ở thói quen, không chỉ ở thiết bị.
Lời giải
Đáp án B. Việc thừa nhận ích lợi cho thấy đối tượng phê phán không phải chiếc điện thoại tự nó. Những hệ quả được kể làm rõ tình trạng người dùng bị thiết bị chi phối quá nhiều. Vì vậy, mục đích là sử dụng chủ động, không bỏ mọi hình thức kết nối hoặc chỉ mua máy khác.
Củng cố kiến thức
Người viết kể mình từng bị cuốn theo điện thoại chủ yếu giúp lời thuyết phục như thế nào?
Trải nghiệm một người không phải khảo sát đại diện.
Lí lẽ vẫn cần được trình bày và xem xét.
Mục đích là góp ý cho thói quen, không hạ thấp người dùng.
Đúng: cách kể góp phần tạo giọng thuyết phục chân thành.
Lời giải
Đáp án D. Người viết không chỉ quan sát từ bên ngoài mà kể sức hấp dẫn và khó khăn mình từng trải qua. Điều ấy giúp lời khuyên có sự thấu hiểu. Tuy nhiên, tính gần gũi khác với giá trị đại diện: trải nghiệm riêng không đủ chứng minh mọi người đều có cùng biểu hiện và hệ quả.