Đời sống vật chất và tinh thần được cải thiện
Thời Đổi mới, xã hội Việt Nam có nhiều chuyển biến tích cực. Công cuộc xoá đói giảm nghèo đạt thành tựu; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân được cải thiện và nâng lên.
Chăm sóc sức khoẻ cộng đồng tiến bộ, tuổi thọ trung bình được nâng cao. Tỉ lệ tử vong, suy dinh dưỡng ở trẻ dưới 5 tuổi giảm theo nhận xét của SGK. Các dẫn chứng này giúp nhìn sự phát triển qua đời sống con người, không chỉ qua quy mô nền kinh tế.
Mức bình quân hoặc nhận xét của cả nước chưa cho biết hoàn cảnh từng người. Khi đánh giá, cần kết hợp kết quả chung với những khác biệt, khó khăn còn tồn tại giữa vùng miền và các nhóm dân cư. Điều đó không phủ nhận thành tựu mà giúp hiểu đầy đủ yêu cầu tiếp tục phát triển.
Bài luyện
Dẫn chứng nào trực tiếp phản ánh tiến bộ xã hội trong SGK?
Đúng. Giảm nghèo và các chỉ tiêu sức khoẻ phản ánh đời sống con người.
GDP tổng hợp không cho biết sự phân bố thành quả giữa mọi gia đình.
Đây có thể là nội dung tổ chức chính trị; câu hỏi hướng đến tiến bộ đời sống, sức khoẻ.
Khó khăn riêng không phủ nhận các tiến bộ chung được SGK ghi nhận.
Lời giải
Giảm nghèo và các chỉ tiêu sức khoẻ phản ánh đời sống con người. Cần dùng đúng loại dẫn chứng, không chỉ một con số GDP hoặc một trường hợp riêng.
Phát triển giáo dục, đào tạo
Cả nước đạt chuẩn quốc gia về **xoá mù chữ năm 2000** và **phổ cập giáo dục THCS năm 2010**. Hai thành tựu khác nhau về nội dung và mốc, không gộp thành một sự kiện cùng năm.
Giáo dục đại học, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề phát triển về quy mô, loại hình. Nội dung giảng dạy hướng tới nhu cầu lao động và công nghiệp hoá, hiện đại hoá; học tập, đào tạo giúp nâng chất lượng nguồn nhân lực.
Đạt một chuẩn giáo dục của cả nước không có nghĩa mọi người đều học cùng một trình độ hoặc mọi nhu cầu học tập đã được giải quyết. Khi giới thiệu thành tựu ở địa phương, cần đọc báo cáo của cấp tỉnh hoặc cấp xã, ghi chỉ tiêu, năm, phạm vi và đối chiếu với nhận xét chung.
Bài luyện
Cặp mốc giáo dục nào đúng theo SGK?
Đã đảo hai mốc.
SGK nêu xoá mù chữ, không nêu phổ cập đại học.
Năm 1986 là mốc đường lối đổi mới; hai thành tựu giáo dục có mốc 2000 và 2010.
Đúng. SGK nêu đạt chuẩn xoá mù chữ năm 2000 và phổ cập THCS năm 2010.
Lời giải
SGK nêu đạt chuẩn xoá mù chữ năm 2000 và phổ cập THCS năm 2010. Nhớ mốc cùng tên thành tựu để không đảo hoặc nâng sai trình độ được phổ cập.
Bài luyện
Giáo dục, dạy nghề phát triển có quan hệ gì với công cuộc xây dựng đất nước?
Phổ cập là thành tựu nền tảng, không loại trừ nhu cầu đào tạo tiếp và đào tạo nghề.
Phổ cập giáo dục không đồng nghĩa đồng nhất nghề nghiệp, loại hình đào tạo.
Đúng. Đào tạo tạo kiến thức, kĩ năng cho người lao động, góp phần đáp ứng nhu cầu phát triển.
SGK nêu nội dung đào tạo hướng tới thị trường lao động và công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Lời giải
Đào tạo tạo kiến thức, kĩ năng cho người lao động, góp phần đáp ứng nhu cầu phát triển. Quy mô và nội dung đào tạo cần đặt cùng chất lượng, yêu cầu xã hội.
Tiên tiến và đậm đà bản sắc dân tộc
Đời sống văn hoá, nghệ thuật phát triển phong phú, đa dạng, hướng tới xây dựng nền văn hoá Việt Nam **tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc**. Phát triển và hội nhập cần đi cùng gìn giữ, phát huy giá trị truyền thống.
Hình 20.10 trong SGK ghi biểu diễn **Xoè Thái**, loại hình nghệ thuật được UNESCO ghi danh là **Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2021**. Đây là dẫn chứng giá trị văn hoá Việt Nam được thế giới ghi nhận.
Khi giới thiệu, ghi đúng tên di sản, loại hình và mốc ghi danh; tránh đổi thành di sản kiến trúc hoặc suy rằng ghi danh nghĩa là công việc bảo tồn đã hoàn thành. Giá trị di sản được duy trì qua người thực hành, truyền dạy và sự tham gia của cộng đồng.
Bài luyện
Nghệ thuật Xoè Thái được SGK nêu với thông tin nào?
Đúng loại hình nhưng sai mốc; năm ghi danh Xoè Thái trong SGK là 2021.
Đúng. SGK xác định Xoè Thái là Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại, ghi danh năm 2021.
Đúng mốc nhưng sai loại hình; Xoè Thái là nghệ thuật, thuộc di sản văn hoá phi vật thể.
Ghi danh là sự ghi nhận; bảo tồn, thực hành và truyền dạy vẫn cần tiếp tục.
Lời giải
SGK xác định Xoè Thái là Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại, ghi danh năm 2021. Cần giữ đúng tên, loại hình và mốc.
Bài luyện
Cách hiểu nào phù hợp với nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc?
Đúng. Tiên tiến và bản sắc được đặt cùng nhau: văn hoá phát triển nhưng vẫn giữ, phát huy giá trị dân tộc.
Hội nhập đi cùng giữ gìn, phát huy bản sắc, không phải xoá truyền thống.
Giữ giá trị truyền thống có thể đi cùng phát triển, sáng tạo và giao lưu.
Ghi nhận không thay cho việc duy trì thực hành, truyền dạy và bảo tồn trong cộng đồng.
Lời giải
Tiên tiến và bản sắc được đặt cùng nhau: văn hoá phát triển nhưng vẫn giữ, phát huy giá trị dân tộc. Bảo tồn cần hoạt động của cộng đồng, không chỉ một danh hiệu.
Tăng cường quốc phòng, an ninh và hợp tác
Tiềm lực quốc phòng, an ninh được tăng cường; thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân được củng cố để bảo vệ Tổ quốc, ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội. Quân đội được xây dựng chính quy, hiện đại, trang bị nhiều vũ khí, khí tài hiện đại.
Từ **2014**, Việt Nam tham gia lực lượng **gìn giữ hoà bình Liên hợp quốc**. Việt Nam cũng chủ động tham gia các cơ chế hợp tác quốc phòng, an ninh quốc tế. Đây là dẫn chứng kết hợp bảo vệ Tổ quốc với trách nhiệm, hợp tác quốc tế.
Khi tổng hợp, chọn dẫn chứng cho từng lĩnh vực: sức khoẻ, giáo dục, văn hoá, quốc phòng – an ninh. Ghi đủ nội dung và mốc khi có; không đổi thành tựu văn hoá thành kinh tế hoặc mốc gìn giữ hoà bình thành năm gia nhập Liên hợp quốc.
Bài luyện
Mốc năm 2014 trong phần quốc phòng, an ninh gắn với điều gì?
Gia nhập Liên hợp quốc là năm 1977, khác bắt đầu tham gia gìn giữ hoà bình 2014.
ASEAN gắn mốc tháng 7-1995.
Mốc Xoè Thái là năm 2021, thuộc lĩnh vực văn hoá.
Đúng. Tham gia gìn giữ hoà bình từ năm 2014 thể hiện hợp tác và trách nhiệm quốc tế.
Lời giải
Tham gia gìn giữ hoà bình từ năm 2014 thể hiện hợp tác và trách nhiệm quốc tế. Không nhầm hoạt động cụ thể trong Liên hợp quốc với năm gia nhập tổ chức này.
Bài luyện
Nhận xét nào phù hợp về thành tựu quốc phòng, an ninh?
Hợp tác quốc tế đi cùng nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trong nước.
Đây là các lĩnh vực cùng phát triển; một mặt không thay thế toàn bộ những mặt khác.
Đúng. Thành tựu gồm nhiều mặt: tiềm lực, thế trận, lực lượng, trang bị và hợp tác.
SGK nêu cả lực lượng, tiềm lực và thế trận, không chỉ trang bị.
Lời giải
Thành tựu gồm nhiều mặt: tiềm lực, thế trận, lực lượng, trang bị và hợp tác. Mục đích là bảo vệ Tổ quốc, giữ ổn định, đồng thời tham gia có trách nhiệm vào hoạt động quốc tế.
Bài luyện
Bộ dẫn chứng nào thể hiện phát triển ở nhiều lĩnh vực?
Ba giá trị cùng một chỉ tiêu kinh tế; nhiều mốc năm chưa thể hiện nhiều lĩnh vực.
Đúng. Ba dẫn chứng lần lượt thuộc giáo dục, văn hoá và quốc phòng – hợp tác quốc tế.
Đây đều thuộc xây dựng Nhà nước và pháp luật, chưa thể hiện các lĩnh vực giáo dục, văn hoá, quốc phòng.
Đây đều là thành tựu giáo dục, đào tạo, chưa thể hiện nhiều lĩnh vực khác nhau.
Lời giải
Ba dẫn chứng lần lượt thuộc giáo dục, văn hoá và quốc phòng – hợp tác quốc tế. Cần giữ tên lĩnh vực và thời điểm để nhận xét phát triển toàn diện có căn cứ.
Đang học