Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975

Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975 phát triển qua ba chiến dịch lớn. Mở đầu là **chiến dịch Tây Nguyên từ 4 đến 24-3-1975**. **Ngày 10-3**, trận then chốt mở màn ở **Buôn Ma Thuột** thắng lợi, làm rung chuyển hệ thống phòng thủ Tây Nguyên. Quân địch rút chạy khỏi địa bàn chiến lược quan trọng này; đến **24-3**, Tây Nguyên hoàn toàn được giải phóng. Ngày 10-3 là mốc trận then chốt Buôn Ma Thuột, không phải ngày bắt đầu toàn bộ chiến dịch. Giữ phân biệt chiến dịch với trận đánh giúp đọc đúng sơ đồ thời gian.

Ngày 25-3, quân ta tiến vào cố đô Huế; ngày **26-3** giải phóng thành phố và toàn tỉnh Thừa Thiên. Ngày **29-3**, thành phố Đà Nẵng hoàn toàn được giải phóng. Nhiều tỉnh, đảo miền Trung và phía nam Tây Nguyên nổi dậy giành quyền làm chủ. Chiến dịch Huế – Đà Nẵng diễn ra **21–29-3-1975**, có một phần thời gian trùng với những ngày cuối chiến dịch Tây Nguyên. “Ba chiến dịch lớn” không có nghĩa chiến dịch trước phải kết thúc rồi chiến dịch sau mới được bắt đầu. Tên Thừa Thiên trong diễn biến được dùng theo bối cảnh năm 1975. SGK chú thích địa bàn nay là thành phố Huế; thông tin hiện nay giúp định vị, không thay đổi tên và thời gian sự kiện.

Sau khi các căn cứ phòng thủ Phan Rang, Xuân Lộc bị tiêu diệt, **17 giờ ngày 26-4**, Chiến dịch Hồ Chí Minh bắt đầu. Năm cánh quân cùng tiến vào trung tâm Sài Gòn, đánh chiếm cơ quan đầu não của chính quyền Sài Gòn, theo phương châm thần tốc, táo bạo, bất ngờ, chắc thắng. **10 giờ 45 phút ngày 30-4**, xe tăng Quân Giải phóng tiến vào Dinh Độc Lập, bắt toàn bộ nội các; Tổng thống Dương Văn Minh phải tuyên bố đầu hàng không điều kiện. **11 giờ 30 phút**, cờ cách mạng tung bay trên nóc Dinh, báo hiệu Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng. Hai thời điểm cùng ngày thể hiện những diễn biến riêng; không ghép ảnh xe tăng và mốc kéo cờ thành một thời điểm duy nhất. Hình 17.6 trang 90 SGK ghi xe tăng Quân Giải phóng vào Dinh Độc Lập ngày 30-4-1975.

Từ ngày 1 đến 29-4, Quân Giải phóng làm chủ **nhiều đảo thuộc quần đảo Trường Sa**. Cần giữ từ “nhiều đảo”, không đổi thành toàn bộ quần đảo đã được giải phóng trong cùng giai đoạn. Sau khi Sài Gòn giải phóng, lực lượng vũ trang và nhân dân các tỉnh còn lại thừa thắng tiến công, nổi dậy. **Ngày 2-5-1975, Châu Đốc** là tỉnh cuối cùng ở miền Nam được giải phóng theo SGK. Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975 kết thúc thắng lợi, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước toàn thắng. Ngày 30-4 là mốc thắng lợi Chiến dịch Hồ Chí Minh, giải phóng Sài Gòn, có ý nghĩa lịch sử đặc biệt. Tiến trình ở một số địa bàn tiếp tục sau đó. Thắng lợi 1975 cũng cần phân biệt với hoàn thành thống nhất về mặt nhà nước năm 1976.

Hình 17.5 trang 89 SGK phân biệt mũi tiến công, hướng địch rút chạy và địa danh đương thời kèm ngày giải phóng. Đọc chú giải trước; sau đó theo các mũi tiến công vào Sài Gòn và đối chiếu ngày tại các địa bàn khác. Ví dụ, Sài Gòn ghi 30-4, nhiều địa bàn Tây Nam Bộ ghi 1-5, Châu Đốc ghi 2-5. Dữ kiện cho thấy quá trình giải phóng tiếp tục sau mốc thắng lợi ở Sài Gòn. Không dùng các địa danh trên lược đồ 1975 như danh sách đơn vị hành chính hiện nay. Một bản tường thuật ngắn có thể đi từ thời cơ, ba chiến dịch lớn, thắng lợi 30-4 đến hoàn thành giải phóng miền Nam. Ghi kết quả trước khi giải thích ý nghĩa, tránh chỉ đọc liên tiếp tên, ngày mà không nối sự phát triển của cuộc tiến công.