Toàn quốc kháng chiến và đường lối chống Pháp

Trong năm 1946, Việt Nam Dân chủ Cộng hoà đàm phán, kí Hiệp định Sơ bộ và Tạm ước để cứu vãn hoà bình, tranh thủ thời gian xây dựng lực lượng. Tuy nhiên, thực dân Pháp bội ước, liên tiếp gây hấn và mở rộng chiếm đóng. Tháng 11-1946, quân Pháp đánh chiếm nhiều nơi ở Hải Phòng, Lạng Sơn, Đà Nẵng. Ngày 17-12, chúng gây thảm sát ở phố Hàng Bún, Yên Ninh tại Hà Nội, rồi đưa tối hậu thư đòi giải tán lực lượng tự vệ và nắm quyền kiểm soát Thủ đô. Những hành động ấy trực tiếp đe doạ chính quyền và nền độc lập. Trước tình thế cấp bách, Hội nghị Ban Thường vụ Trung ương Đảng ngày 18 và 19-12-1946 quyết định phát động kháng chiến toàn quốc. **Tối 19-12-1946**, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra **Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến**. Nhân dân đứng lên chống thực dân Pháp, bảo vệ độc lập và toàn vẹn lãnh thổ.

Đường lối kháng chiến được trình bày trong Chỉ thị **Toàn dân kháng chiến** ngày 12-12-1946, **Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến** ngày 19-12-1946 và tác phẩm **Kháng chiến nhất định thắng lợi** của Tổng Bí thư Trường Chinh tháng 9-1947. Các văn kiện ra đời ở những thời điểm khác nhau, cùng làm rõ phương hướng tiến hành cuộc kháng chiến. Không nên ghép cả ba thành một văn bản hoặc coi tác phẩm tháng 9-1947 là nguyên nhân trực tiếp của quyết định tháng 12-1946. Nội dung cơ bản là **toàn dân, toàn diện, trường kì, tự lực cánh sinh và tranh thủ sự giúp đỡ quốc tế**. Mỗi nội dung trả lời một vấn đề: ai tham gia; đấu tranh trên mặt trận nào; tiến hành trong thời gian ra sao; dựa vào nguồn sức mạnh nào.

**Toàn dân** nghĩa là huy động sức mạnh của mọi tầng lớp nhân dân, không phân biệt giai cấp, tôn giáo, đảng phái. Người trực tiếp chiến đấu, người sản xuất, vận chuyển, chăm sóc thương binh đều góp sức theo khả năng. **Toàn diện** nghĩa là kháng chiến trên các mặt trận quân sự, chính trị, kinh tế, văn hoá, ngoại giao. Chẳng hạn, đánh bại một cuộc tiến công và xây dựng sản xuất ở hậu phương là hai hoạt động khác lĩnh vực, cùng phục vụ kháng chiến. **Trường kì** xuất phát từ so sánh lực lượng ban đầu còn chênh lệch. Cuộc kháng chiến phải lâu dài để xây dựng lực lượng, làm thay đổi tương quan, chống âm mưu “đánh nhanh, thắng nhanh” của Pháp. **Tự lực cánh sinh và tranh thủ giúp đỡ quốc tế** nghĩa là dựa vào sức mình là chính, đồng thời tận dụng sự đồng tình, hỗ trợ bên ngoài. Nhân dân Việt Nam quyết định vận mệnh của mình; tự lực không có nghĩa tự cô lập hoặc từ chối mọi giúp đỡ.

Để giải thích vì sao toàn quốc kháng chiến bùng nổ, nối ba ý: Việt Nam nỗ lực giữ hoà bình; Pháp liên tiếp bội ước, mở rộng xâm lược; độc lập bị đe doạ nên nhân dân phải đứng lên kháng chiến. Lập luận cần có dẫn chứng cho từng ý, tránh chỉ kể ngày tháng. Khi liên hệ đường lối với hiện nay, có thể giải thích vai trò của đoàn kết, phát triển kinh tế, văn hoá và hợp tác quốc tế trong xây dựng, bảo vệ đất nước. Cần chỉ ra nội dung vận dụng phù hợp, không chuyển nguyên cách tổ chức thời chiến sang mọi việc trong đời sống hiện tại.