Thành tựu kinh tế trong công cuộc Đổi mới

Bước đầu Đổi mới, Việt Nam thực hiện ba chương trình kinh tế: **Lương thực – Thực phẩm, Hàng tiêu dùng, Hàng xuất khẩu**. Các chương trình hướng tới nhu cầu thiết yếu của nhân dân và tạo nguồn hàng cho trao đổi với bên ngoài. Sản xuất phục hồi, kinh tế tăng trưởng; giá trị sản xuất công nghiệp, nông nghiệp và xuất khẩu tăng. Theo SGK, từ **1989**, sản xuất lương thực đã đủ ăn, có dự trữ và có phần để xuất khẩu. Đây là chuyển biến quan trọng so với tình trạng thiếu lương thực trước đó. Từ năm 1991, đất nước từng bước ra khỏi khủng hoảng kinh tế, có thay đổi cơ bản và toàn diện. “Từng bước” cho thấy kết quả đạt qua quá trình thực hiện, không phải mọi khó khăn kết thúc vào ngày đề ra đường lối.

Hình 20.7 trong SGK dùng đơn vị **nghìn tỉ đồng**. Các mốc là 1991: **76,7**; 1995: **228,9**; 2000: **441,6**; 2005: **914,0**; 2010: **2 739,8**; 2015: **5 191,3**; 2021: **8 479,7**; 2023: **10 319**. Các giá trị sau đều cao hơn mốc trước, thể hiện quy mô GDP bằng tiền tăng tại các năm được cho. Khi đọc, giữ năm và đơn vị: số năm 2023 không được ghi thành GDP của năm hiện tại, nghìn tỉ đồng không phải tỉ USD. Giá trị GDP bằng tiền khác tốc độ tăng trưởng thực. Từ biểu đồ này, không kết luận mức giá không đổi hoặc tính ngay tốc độ tăng trưởng thực hằng năm; cần dữ liệu, cách tính phù hợp cho những chỉ tiêu ấy.

Từ năm 2021 đến 2023, chênh lệch GDP trong biểu đồ là **10 319 − 8 479,7 = 1 839,3 nghìn tỉ đồng**. Phép trừ cho phần tăng thêm bằng tiền, không cho phần trăm hoặc mức tăng bình quân một năm. Nếu muốn tính tỉ số quy mô hai mốc, lấy giá trị sau chia giá trị trước. Còn để so tốc độ tăng trưởng thực, phải biết cách tính theo mức giá và dữ liệu tương ứng. Mỗi phép tính cần phù hợp với câu hỏi. Một nhận xét tốt có số liệu minh chứng và giới hạn rõ: chẳng hạn GDP theo giá trị biểu đồ ở mốc 2023 cao hơn 2021, chênh 1 839,3 nghìn tỉ đồng. Không cần biến con số này thành đánh giá toàn bộ chất lượng đời sống.

Cơ cấu kinh tế chuyển biến theo hướng hiện đại, với tỉ trọng cao của công nghiệp, xây dựng và dịch vụ. Kinh tế hàng hoá nhiều thành phần có bước tiến lớn; đóng góp của khu vực tư nhân và có vốn đầu tư nước ngoài gia tăng. Thị trường xuất nhập khẩu mở rộng, vốn đầu tư nước ngoài tăng. Việt Nam chính thức gia nhập **WTO năm 2007**, một mốc hội nhập kinh tế quốc tế. Các khu công nghiệp, khu kinh tế hiện đại thu hút đầu tư, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập. Hạ tầng như đường sá, cầu, cảng, đường dây điện được xây dựng để phục vụ sản xuất và đời sống. Ảnh cảng Sài Gòn, đường dây 500 kV Bắc – Nam trong SGK minh hoạ hoạt động thương mại và hạ tầng, cần kết hợp dữ liệu để đánh giá phạm vi cả nước.