Chính trị và đối ngoại trong công cuộc Đổi mới

SGK ghi nhận độc lập, chủ quyền được giữ vững; tình hình chính trị ổn định tạo môi trường hoà bình cho phát triển đất nước. Đây là điều kiện để tổ chức sản xuất, cải thiện đời sống và mở rộng hợp tác. Ổn định chính trị cần được đặt cùng quá trình hoàn thiện bộ máy nhà nước, hệ thống luật pháp. Bài học không chỉ có một danh sách mốc năm mà còn giải thích chúng phục vụ nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc như thế nào. Khi lập bảng thành tựu, phân biệt chính trị trong nước với đối ngoại: một bên là tổ chức, hoạt động của Nhà nước và môi trường phát triển; một bên là quan hệ, hợp tác với quốc gia và tổ chức quốc tế. Hai mặt có liên hệ, hỗ trợ nhau.

Bộ máy chính quyền và hệ thống luật pháp ngày càng hoàn thiện. Các bản **Hiến pháp năm 1992 và năm 2013** tạo cơ sở chính trị, pháp lí quan trọng cho công cuộc Đổi mới và việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Tư liệu 2 trong SGK trích Điều 2 Hiến pháp năm 2013, khẳng định Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Tư liệu pháp lí cho biết nguyên tắc xây dựng Nhà nước, khác với biểu đồ đo quy mô GDP. Hiến pháp 1980 thuộc giai đoạn trước Đổi mới; Hiến pháp 1992 và 2013 thuộc giai đoạn đang học. Khi nối các mốc, cần giữ cả quá trình củng cố, hoàn thiện, không coi một bản Hiến pháp mới là mọi nhiệm vụ đã hoàn tất.

Việt Nam từng bước phá thế bị bao vây, cấm vận; mở rộng quan hệ hữu nghị, hợp tác bình đẳng, cùng có lợi với nhiều quốc gia, tổ chức quốc tế. Đối ngoại chuyển biến theo hướng **đa phương hoá, đa dạng hoá**. Có thể hiểu đa phương hoá là phát triển quan hệ với nhiều đối tác, tham gia nhiều cơ chế hợp tác; đa dạng hoá là mở rộng hình thức, lĩnh vực quan hệ. Các hoạt động hướng tới điều kiện quốc tế thuận lợi cho phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Năm **1995**, Việt Nam bình thường hoá quan hệ ngoại giao với **Mỹ** và gia nhập **ASEAN**. Đây là hai sự kiện khác nhau trong cùng năm: một quan hệ song phương và một bước tham gia tổ chức khu vực.

Hội nhập quốc tế diễn ra chủ động, tích cực. SGK nêu Việt Nam tham gia nhiều tổ chức, diễn đàn đa phương và nâng tầm quan hệ với nhiều nước lên đối tác chiến lược toàn diện; đây là dẫn chứng về quan hệ rộng mở, vị thế được nâng cao. Số đối tác và cấp độ quan hệ có thể thay đổi theo thời gian. Khi làm bài, chọn mốc đã được xác định như 1977, 1995, 2007; khi cập nhật một quan hệ mới, đọc nguồn chính thức và ghi rõ thời điểm, thay vì gọi mọi con số không có năm là hiện trạng. Một bảng tổng hợp có thể có hai hàng: xây dựng Nhà nước – Hiến pháp 1992, 2013; đối ngoại – bình thường hoá quan hệ, ASEAN 1995. Thêm một câu giải thích: môi trường ổn định và quan hệ rộng mở tạo điều kiện phát triển, nâng cao vị thế, đồng thời gắn với yêu cầu giữ độc lập, tự chủ.