Sự thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

Trong những năm 1928–1929, chủ nghĩa Mác – Lê-nin được truyền bá rộng qua hoạt động của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, đặc biệt phong trào vô sản hoá. Phong trào công nhân và phong trào yêu nước phát triển, đặt ra yêu cầu có chính đảng cộng sản lãnh đạo. Theo sơ đồ hình 6.3 trang 28 SGK, ba tổ chức cộng sản lần lượt ra đời năm 1929: **Đông Dương Cộng sản đảng** tháng 6 từ cơ sở Hội Thanh niên ở Bắc Kì; **An Nam Cộng sản đảng** tháng 8 từ cán bộ tiên tiến ở Tổng bộ và Kì bộ Nam Kì; **Đông Dương Cộng sản liên đoàn** tháng 9 từ những đảng viên cấp tiến của Tân Việt. Sự ra đời này thể hiện bước phát triển của khuynh hướng vô sản, chuẩn bị trực tiếp cho thành lập Đảng. Tuy nhiên, hoạt động riêng rẽ, tranh giành ảnh hưởng làm phong trào có nguy cơ chia rẽ. **Nhu cầu thống nhất** vì thế trở nên cấp thiết: cần một tổ chức lãnh đạo chung, không chỉ thêm một tổ chức mới.

Nguyễn Ái Quốc, với tư cách phái viên Quốc tế Cộng sản, triệu tập và chủ trì Hội nghị hợp nhất tại Hương Cảng, Trung Quốc, đầu năm 1930. Người có uy tín và đã chuẩn bị lâu dài về tư tưởng, chính trị, tổ chức, giúp giải quyết bất đồng để đi tới thống nhất. Hội nghị quyết định thành lập **Đảng Cộng sản Việt Nam**, thông qua những văn kiện do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo, trong đó có Chính cương vắn tắt và Sách lược vắn tắt. Những nội dung cơ bản trở thành Cương lĩnh chính trị đầu tiên. Hội nghị có ý nghĩa như Đại hội thành lập Đảng. SGK ghi Hội nghị bắt đầu ngày 6-1-1930, có đại biểu Đông Dương Cộng sản đảng và An Nam Cộng sản đảng; đến ngày 8-2 các đại biểu lên đường về nước. Ngày 24-2, Đông Dương Cộng sản liên đoàn gia nhập Đảng. Đại hội năm 1960 quyết định lấy **3-2 hằng năm làm ngày kỉ niệm thành lập Đảng**. Vì vậy, không mô tả đây là cuộc họp chỉ diễn ra trong ngày 3-2 hoặc cả ba tổ chức cùng dự ngay từ đầu.

Cương lĩnh xác định phương hướng là làm **tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản**. Ở mức độ bài học, cần hiểu đó là giải quyết nhiệm vụ dân tộc và ruộng đất trên con đường cách mạng vô sản, không phải chủ trương đặt cách mạng dưới sự lãnh đạo của giai cấp tư sản. Nhiệm vụ là đánh đổ đế quốc Pháp và phong kiến, làm Việt Nam độc lập, lập chính phủ công nông binh, tịch thu ruộng đất của đế quốc chia cho dân cày nghèo. Giai cấp công nhân thông qua đội tiên phong là Đảng giữ vai trò lãnh đạo. Công nhân, nông dân là lực lượng quan trọng, đồng thời cần đoàn kết những lực lượng yêu nước phù hợp và liên hệ với các dân tộc bị áp bức, giai cấp vô sản thế giới. Khi đọc Cương lĩnh, tách bốn ý: phương hướng, nhiệm vụ, lãnh đạo và lực lượng. Không nhầm “lực lượng đông đảo” với “mọi lực lượng đều giữ vai trò lãnh đạo giống nhau”.

Đảng ra đời là kết quả kết hợp **chủ nghĩa Mác – Lê-nin, phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam**. Sự kiện chấm dứt khủng hoảng về đường lối cứu nước và giai cấp lãnh đạo, đưa cách mạng Việt Nam thành bộ phận của cách mạng thế giới, tạo bước chuẩn bị tất yếu đầu tiên cho những phát triển về sau. Thành lập Đảng không đồng nghĩa đã giành được độc lập ngay năm 1930. Đánh giá vai trò Nguyễn Ái Quốc cần nối dẫn chứng với nhận xét: tìm con đường và truyền bá lí luận → chuẩn bị tư tưởng, chính trị; huấn luyện, lập Hội → chuẩn bị tổ chức; chủ trì hợp nhất, soạn văn kiện → trực tiếp thành lập Đảng và xác định đường lối. Mở hình 6.4 trang 28 SGK, đọc rõ chú thích **tranh vẽ**. Có thể dùng để hình dung Hội nghị, nhưng không gọi là ảnh chụp hay dùng chi tiết hội hoạ làm chứng cứ về từng động tác của đại biểu.