Mỹ chuyển sang Chiến tranh cục bộ
Sau thất bại của Chiến tranh đặc biệt, Mỹ thực hiện **“Chiến tranh cục bộ” ở miền Nam giai đoạn 1965–1968**. Đây là chiến lược chiến tranh xâm lược thực dân mới, dùng quân Mỹ, quân một số nước đồng minh và quân đội Sài Gòn, trong đó **quân Mỹ giữ vai trò chủ yếu**.
Dựa vào vũ khí, phương tiện hiện đại, Mỹ mở các cuộc hành quân “tìm diệt”, “bình định” ở miền Nam, đồng thời gây chiến tranh phá hoại miền Bắc. Mục tiêu là tiêu diệt lực lượng cách mạng, kiểm soát dân và giành lại thế chủ động.
Điểm cần phân biệt với Chiến tranh đặc biệt là lực lượng chủ yếu: giai đoạn trước dựa chủ yếu vào quân đội Sài Gòn và cố vấn Mỹ; giai đoạn này quân Mỹ trực tiếp giữ vai trò chủ yếu.
Bài luyện
Điểm khác nổi bật của Chiến tranh cục bộ so với Chiến tranh đặc biệt là gì?
Đó là đặc điểm lực lượng của Chiến tranh đặc biệt; Chiến tranh cục bộ lấy quân Mỹ làm chủ yếu.
Đây là sự điều chỉnh nổi bật trong Việt Nam hoá chiến tranh giai đoạn sau.
Có quân đồng minh tham gia nhưng quân Mỹ giữ vai trò chủ yếu.
Đúng. Đây là tiêu chí lực lượng chủ yếu.
Lời giải
Cả hai đều là chiến lược xâm lược thực dân mới của Mỹ, nhưng lực lượng chủ yếu khác nhau: Chiến tranh đặc biệt dựa vào quân Sài Gòn; Chiến tranh cục bộ có quân Mỹ chủ yếu.
Bài luyện
Các cuộc hành quân “tìm diệt”, “bình định” nhằm mục đích gì?
Các cuộc hành quân nhằm tìm diệt lực lượng cách mạng và bình định địa bàn.
Đúng. Đây là âm mưu quân sự, chính trị của Mỹ.
Đây không phải mục đích của các cuộc hành quân xâm lược.
Đó là nhiệm vụ của nhân dân miền Bắc, không phải mục tiêu hành quân của Mỹ.
Lời giải
“Tìm diệt” hướng vào lực lượng cách mạng, “bình định” nhằm kiểm soát địa bàn, dân cư. Cần đặt các biện pháp trong mục tiêu giành lại thế chủ động của Mỹ.
Vạn Tường và hai mùa khô
**Ngày 18-8-1965**, quân dân ta đẩy lùi cuộc hành quân của Mỹ ở **Vạn Tường, Quảng Ngãi**. Chiến thắng mở đầu cao trào đấu tranh chống quân Mỹ và quân đội Sài Gòn, thể hiện khả năng đánh bại quân Mỹ trực tiếp tham chiến.
Trong mùa khô 1965–1966, quân dân miền Nam đánh bại cuộc phản công của Mỹ vào các căn cứ ở Đông Nam Bộ và khu V. Mùa khô 1966–1967, tiếp tục đánh bại các cuộc hành quân lớn “tìm diệt”, “bình định”, tiêu biểu là cuộc hành quân đánh vào căn cứ Dương Minh Châu.
Các thắng lợi làm thất bại từng bước ý đồ tiêu diệt chủ lực, cơ quan lãnh đạo cách mạng. Chúng tạo điều kiện phát triển thế tiến công, nhưng chưa phải cuộc chiến tranh đã kết thúc.
Bài luyện
Thắng lợi nào mở đầu cao trào đấu tranh chống quân Mỹ trực tiếp tham chiến?
Ấp Bắc thuộc chống Chiến tranh đặc biệt, trước giai đoạn này.
Đông Khê thuộc chiến dịch Biên giới chống Pháp.
Buôn Ma Thuột là trận then chốt mở màn chiến dịch Tây Nguyên 1975.
Đúng. Đây là chiến thắng tiêu biểu đầu giai đoạn Chiến tranh cục bộ.
Lời giải
Vạn Tường năm 1965 trực tiếp đánh bại cuộc hành quân của quân Mỹ, mở đầu cao trào đấu tranh. Phân biệt với Ấp Bắc trong chiến lược trước và các chiến dịch khác.
Bài luyện
Nhận xét nào đúng về hai mùa khô 1965–1966 và 1966–1967?
Đúng. Đây là thắng lợi làm thất bại từng bước chiến lược.
Pa-ri kí năm 1973, không phải hai mùa khô này.
Các thắng lợi đang nói đến chiến trường miền Nam.
Mỹ đang tăng hoạt động quân sự trong Chiến tranh cục bộ.
Lời giải
Hai mùa khô thuộc quá trình chống Chiến tranh cục bộ ở miền Nam, đánh bại phản công của đối phương. Cần giữ đúng không gian và ý nghĩa từng bước.
Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968
Đêm 30, rạng sáng **31-1-1968**, quân dân miền Nam đồng loạt tiến công và nổi dậy ở hầu khắp các đô thị. Tại Sài Gòn, nhiều vị trí đầu não của đối phương như toà Đại sứ Mỹ, Dinh Độc Lập, sân bay trở thành mục tiêu tiến công.
Thắng lợi buộc Mỹ tuyên bố **“phi Mỹ hoá” chiến tranh**, thừa nhận thất bại của Chiến tranh cục bộ và chấp nhận đàm phán ở Pa-ri về chấm dứt chiến tranh. Đây là bước ngoặt quan trọng của cuộc kháng chiến.
“Phi Mỹ hoá” và chấp nhận đàm phán không có nghĩa mọi lực lượng Mỹ rút ngay trong đêm Mậu Thân hoặc miền Nam đã hoàn toàn giải phóng. Cuộc kháng chiến tiếp tục với chiến lược mới của Mỹ.
Bài luyện
Hệ quả nào gắn với Xuân Mậu Thân 1968 theo bài học?
Đúng. Đây là thay đổi chiến lược và bước mở ra đàm phán.
Chấp nhận đàm phán khác thời điểm kí Hiệp định năm 1973.
Na-va thuộc chiến tranh chống Pháp năm 1953–1954.
Giải phóng hoàn toàn miền Nam thuộc năm 1975.
Lời giải
Mậu Thân làm Mỹ phải thừa nhận thất bại Chiến tranh cục bộ, thay đổi chiến lược và chấp nhận đàm phán. Đây là bước ngoặt, chưa phải kết thúc toàn bộ chiến tranh.
Bài luyện
Phân biệt nào đúng về Pa-ri?
Đàm phán là quá trình để đi tới thoả thuận, không tự là kí kết.
Đúng. Quá trình đàm phán và kết quả kí kết có các mốc riêng.
Hai hội nghị khác địa điểm, thời gian và bối cảnh chiến tranh.
Đàm phán thuộc giai đoạn kháng chiến chống Mỹ sau năm 1968.
Lời giải
Cần giữ mạch thời gian: Mậu Thân 1968 tạo bước ngoặt, Mỹ chấp nhận đàm phán; sau quá trình đấu tranh quân sự, chính trị, ngoại giao, Hiệp định Pa-ri kí năm 1973.
Đọc ảnh và tổng hợp thắng lợi
Hình 17.1 trang 86 SGK ghi Quân Giải phóng làm chủ đường Lê Lợi ở Sài Gòn năm 1968. Ảnh là dẫn chứng về một hoạt động trong Tổng tiến công, không tự chứng minh mọi thành phố được giữ vững hoặc toàn miền Nam giải phóng ngay lúc đó.
Có thể lập bảng ba hàng: Vạn Tường 1965; hai mùa khô 1965–1967; Xuân Mậu Thân 1968. Mỗi hàng ghi hoạt động chính và tác dụng đối với chiến lược Mỹ. Đọc cả quá trình giúp thấy vì sao Mậu Thân là bước ngoặt sau những thắng lợi trước đó.
Bài luyện
Từ ảnh Quân Giải phóng ở đường Lê Lợi, Sài Gòn năm 1968, kết luận nào phù hợp?
Thông tin đó cần tư liệu, lược đồ và nội dung diễn biến bổ sung.
Đúng. Giữ giới hạn của một ảnh sự kiện.
Chú thích xác định ảnh Sài Gòn năm 1968, khác loại hình và sự kiện.
Một cảnh cụ thể không chứng minh kết luận vượt phạm vi; miền Nam giải phóng năm 1975.
Lời giải
Một ảnh ghi hoạt động ở không gian, thời điểm nhất định. Dùng ảnh cùng chú thích và nội dung SGK sẽ tránh suy kết quả toàn chiến trường từ một cảnh riêng.
Đang học