Đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển đảo sau năm 1975

Sau thống nhất đất nước, Việt Nam tiếp tục quản lí, thực thi và bảo vệ chủ quyền, các quyền và lợi ích hợp pháp ở Biển Đông, trong đó có quần đảo **Hoàng Sa** và quần đảo **Trường Sa**. Đây là một nội dung quan trọng của công cuộc bảo vệ Tổ quốc. SGK nêu Hoàng Sa đã bị Trung Quốc chiếm đóng năm **1974**. Cần giữ cả hai ý: chủ quyền của Việt Nam và tình hình chiếm đóng được sách ghi nhận. Không đồng nhất việc khẳng định, đấu tranh bảo vệ chủ quyền với kiểm soát thực tế mọi địa điểm. Hai quần đảo là hai địa danh khác nhau. Khi ghi sự kiện, phải xác định đúng nơi xảy ra, thời gian và chủ thể; không thay tên quần đảo chỉ vì cùng nằm trong nội dung biển đảo.

Nhà nước Việt Nam thành lập các đơn vị hành chính quản lí biển đảo; ban hành văn bản pháp lí liên quan các vùng biển, thềm lục địa; công khai các tuyên bố về chủ quyền tại diễn đàn quốc tế. Những hoạt động này thể hiện việc bảo vệ chủ quyền bằng nhiều hình thức. SGK kể các đơn vị Bạch Long Vĩ, Hoàng Sa, Trường Sa từng được tổ chức là huyện và chú thích nay là đặc khu. Phần “nay” của bản sách chỉnh sửa 2026 là thông tin hành chính ở giai đoạn sau, không có nghĩa tên loại đơn vị đặc khu đã được dùng trong mọi sự kiện từ năm 1975. Khi hệ thống, có thể nhóm hoạt động thành quản lí hành chính, xây dựng cơ sở pháp lí, đấu tranh ngoại giao và bảo vệ trên thực địa. Các hình thức có quan hệ, hỗ trợ nhau; không chỉ kể một hoạt động rồi coi đó là toàn bộ công cuộc bảo vệ chủ quyền.

Các hành động xâm phạm chủ quyền biển đảo Việt Nam vẫn diễn ra. Tháng **3-1988**, quân đội Trung Quốc huy động lực lượng tiến công một số đảo chìm, bãi ngầm thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam, gồm **Gạc Ma, Cô Lin, Len Đao**. Trong cuộc chiến đấu bảo vệ chủ quyền tại **Gạc Ma**, **64 chiến sĩ Hải quân Việt Nam** đã anh dũng hi sinh. Dữ kiện cần ghi đúng địa điểm, chủ thể và nội dung; lời trình bày cần trang trọng, thể hiện sự tri ân. Ngay khi đó, Chính phủ Việt Nam thông báo cho Liên hợp quốc, gửi công hàm phản đối và đề nghị Việt Nam – Trung Quốc thương lượng giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hoà bình. Chiến đấu bảo vệ chủ quyền và đấu tranh ngoại giao được thực hiện trong cùng hoàn cảnh.

Theo SGK, Việt Nam kết hợp các biện pháp chính trị, kinh tế, ngoại giao, quân sự để bảo vệ chủ quyền biển đảo. Chủ trương là kiên định giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hoà bình trên cơ sở luật pháp quốc tế. Hình 20.4 là **Đài tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma ở Khánh Hoà**. Công trình giúp ghi nhớ, tri ân sự hi sinh; không phải ảnh chụp cuộc chiến đấu năm 1988 hoặc ảnh xác định vị trí đảo trên biển. Khi làm bài giới thiệu, chọn một sự kiện hoặc công trình tưởng niệm; ghi tên, thời gian, địa điểm, ý nghĩa và nguồn. Đối chiếu chú thích SGK, phân biệt sự kiện với nơi tưởng niệm. Có thể kết luận bằng trách nhiệm học tập, tìm hiểu lịch sử, chia sẻ thông tin chính xác và trân trọng những người đã bảo vệ Tổ quốc.