Bắc Trung Bộ: Vị trí, tự nhiên và dân cư

Theo SGK 2026, Bắc Trung Bộ gồm **Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị và thành phố Huế**, diện tích khoảng **51,2 nghìn km²**. Vùng giáp Trung du và miền núi phía Bắc, Đồng bằng sông Hồng, Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên; phía tây giáp Lào, phía đông giáp biển. Vị trí tạo vai trò kết nối hai miền Bắc–Nam và từ Lào ra biển, thuận lợi giao lưu, phát triển kinh tế theo hướng mở, đồng thời có ý nghĩa quốc phòng, an ninh. Các đảo như hòn Mê, hòn Ngư, Cồn Cỏ là bộ phận không gian biển, đảo của vùng. Trên hình 14.1 SGK trang 177, xác định đường ranh vùng và các lãnh thổ tiếp giáp. Đọc riêng địa giới tỉnh, biên giới quốc gia, bờ biển; không lấy một loại đường thay cho tất cả.

Từ **tây sang đông** là đồi núi với đất feralit; đồng bằng chuyển tiếp với đất phù sa, cồn cát; biển, thềm lục địa và đảo. Các bộ phận tạo thế mạnh lâm nghiệp, chăn nuôi, cây công nghiệp ở phía tây; cây lương thực, cây hàng năm ở đồng bằng; các ngành kinh tế biển ở phía đông. Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa có mùa đông lạnh, phân hoá theo không gian và độ cao. Sông ngòi thường ngắn, dốc, có giá trị thuỷ điện, thuỷ lợi; hồ Kẻ Gỗ, đầm Cầu Hai và nước khoáng còn thuận lợi thuỷ sản, du lịch. Rừng đầu nguồn, rừng ven biển góp phần phòng hộ; các vườn quốc gia như Phong Nha–Kẻ Bàng, Bạch Mã tạo giá trị bảo tồn, du lịch. Khoáng sản như sắt, đá vôi, crôm, thiếc là nguyên liệu công nghiệp. Vũng vịnh, đầm phá, bãi biển như Vũng Áng, Chân Mây, Tam Giang–Cầu Hai, Sầm Sơn, Lăng Cô tạo nhiều hướng phát triển biển.

Năm **2024**, Bắc Trung Bộ có khoảng **11,3 triệu người**, chiếm 11,2% số dân cả nước; mật độ khoảng **221 người/km²**. Hơn 74% dân số sống ở nông thôn theo SGK. Đồng bằng ven biển có dân cư đông hơn đồi núi phía tây, liên quan điều kiện địa hình, canh tác, giao thông và hoạt động kinh tế. Người Kinh chiếm đa số, sống nhiều ở đồng bằng ven biển; các dân tộc thiểu số sinh sống nhiều ở miền núi, có sự cư trú đan xen. Chuyển cư, đô thị hoá, công nghiệp hoá làm phân bố thay đổi theo thời gian. Vì vậy, không giải thích mọi khác biệt chỉ bằng địa hình hoặc coi phân bố dân cư luôn cố định.