Chuyển sang sản xuất hàng hoá, ứng dụng kĩ thuật
Nông nghiệp chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hoá tập trung, thâm canh, ứng dụng công nghệ cao và hữu cơ. Giống, kĩ thuật phù hợp góp phần nâng chất lượng, khả năng thích ứng và hiệu quả sản xuất.
Lúa trồng chủ yếu ở đồng bằng Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh. Lạc, vừng phù hợp một số vùng đất cát ven biển; mía ở gò đồi phía tây Thanh Hoá, Nghệ An. Cây lâu năm có cà phê ở Nghệ An, Quảng Trị; hồ tiêu ở Quảng Trị; chè ở Nghệ An, Thanh Hoá. Cam, bưởi, dứa phát triển ở gò đồi từ Thanh Hoá đến Hà Tĩnh.
Chăn nuôi trâu, bò tập trung tại Nghệ An, Thanh Hoá, Hà Tĩnh; lợn, gia cầm phân bố rộng. Năm 2024, số trâu vùng chiếm 24,2%, số bò chiếm 17,6% cả nước. Điều kiện đồng cỏ, thức ăn, kinh nghiệm, thị trường cùng góp phần phát triển ngành.
Bài luyện
Cặp sản phẩm–địa bàn nào phù hợp bài?
Đúng. Mía được trồng chủ yếu ở gò đồi phía tây Thanh Hoá, Nghệ An theo SGK.
Không phải địa bàn tập trung được nêu trong bài.
SGK nêu hồ tiêu tại Quảng Trị.
Lúa trồng chủ yếu ở các đồng bằng Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh.
Lời giải
Mía được trồng chủ yếu ở gò đồi phía tây Thanh Hoá, Nghệ An theo SGK. Phân bố cần gắn điều kiện phù hợp, không áp một dạng địa hình cho mọi cây.
Bài luyện
24,2% số trâu cả nước có mẫu số nào?
Chỉ tiêu so cùng loài trâu giữa vùng và cả nước.
Số đầu con khác chỉ tiêu diện tích.
Đã đổi cả loài vật và loại chỉ tiêu.
Đúng. Tử số là số trâu vùng, mẫu số là số trâu cả nước cùng năm.
Lời giải
Tử số là số trâu vùng, mẫu số là số trâu cả nước cùng năm. Không chuyển thành tỉ trọng mọi vật nuôi hoặc sản lượng thịt.
Diện tích giảm cuối kì nhưng sản lượng tăng
Bảng 14.2 SGK trang 180: diện tích tính bằng **nghìn ha**, sản lượng tính bằng **triệu tấn**.
| Năm | Diện tích | Sản lượng |
|---|---|---|
|2010|690,0|3,4|
|2015|701,5|3,8|
|2020|673,5|3,8|
|2024|655,8|3,9|
Diện tích tăng tới 2015 rồi giảm, cuối thấp hơn đầu 34,2 nghìn ha. Sản lượng cuối cao hơn đầu 0,5 triệu tấn, nhưng hai mốc 2015 và 2020 cùng 3,8 trong số liệu làm tròn. SGK liên hệ sản lượng tăng với kĩ thuật canh tác, giống năng suất cao.
Hai chỉ tiêu có thể biến động khác chiều vì sản lượng còn phụ thuộc năng suất. Không suy diện tích giảm thì sản lượng chắc chắn giảm tương ứng.
Bài luyện
Diện tích lúa 2024 so 2010 thay đổi thế nào?
Đây là diện tích, đơn vị nghìn ha.
2010–2015 diện tích tăng từ 690,0 lên 701,5.
Đúng. 690,0 − 655,8 = 34,2 nghìn ha giảm giữa hai đầu.
655,8 nhỏ hơn 690,0 nên là giảm.
Lời giải
690,0 − 655,8 = 34,2 nghìn ha giảm giữa hai đầu. Tuy nhiên, dãy không giảm liên tục vì có đoạn tăng trước năm 2015.
Bài luyện
Nhận xét nào đúng khi kết hợp hai chỉ tiêu lúa?
Hai đại lượng khác nhau, không đổi bằng thay đơn vị.
Đúng. Diện tích giảm giữa 2010–2024 trong khi sản lượng tăng.
Bảng cho thấy hai đầu kì biến động khác chiều.
Năng suất có thể làm sản lượng tăng dù diện tích giảm.
Lời giải
Diện tích giảm giữa 2010–2024 trong khi sản lượng tăng. Quan hệ sản lượng = diện tích × năng suất giúp giải thích vì sao hai chỉ tiêu không bắt buộc cùng chiều.
Khai thác đi cùng tái tạo và bảo vệ rừng
Năm **2024**, Bắc Trung Bộ có khoảng **3,2 triệu ha rừng**, trong đó rừng tự nhiên chiếm khoảng **70%**. Nghề rừng phát triển gắn giao đất, giao rừng; mô hình nông lâm kết hợp và canh tác đất dốc vừa tạo thu nhập vừa góp phần phòng, chống thiên tai.
Sản lượng gỗ khai thác năm 2024 khoảng **6,3 triệu m³**; Nghệ An chiếm 31,9% sản lượng vùng. Gỗ tập trung khai thác ở đồi núi phía tây; lâm sản còn có luồng, tre, mây, măng, dược liệu. Trồng, khoanh nuôi và bảo vệ rừng được chú trọng; rừng đặc dụng trong vườn quốc gia, khu bảo tồn cần bảo vệ nghiêm ngặt.
Thực hành với hình 14.4 trang 181: đọc kí hiệu rồi lập bảng cây trồng/vật nuôi–địa bàn. Chọn ít nhất hai sản phẩm, giải thích phân bố từ điều kiện đã học; ghi năm bản đồ. Không dùng kí hiệu để suy số lượng đàn vật nuôi khi bản đồ chưa cho số.
Bài luyện
70% trong thông tin rừng có ý nghĩa gì?
Đúng. Mẫu số là diện tích rừng của Bắc Trung Bộ, tử số là phần rừng tự nhiên.
Đã đổi mẫu số và phạm vi từ rừng vùng sang đất cả nước.
Đây là cơ cấu diện tích rừng, không lao động.
Rừng tự nhiên khác rừng trồng và khác diện tích trồng mới.
Lời giải
Mẫu số là diện tích rừng của Bắc Trung Bộ, tử số là phần rừng tự nhiên. Không đổi thành độ che phủ hoặc chỉ tiêu lao động.
Bài luyện
6,3 triệu m³ gỗ khai thác khác 3,2 triệu ha rừng ở đâu?
m³ đo thể tích, ha đo diện tích; không đều là trồng mới.
Không cộng hai đại lượng khác đơn vị để thành diện tích.
Ha là diện tích, không số cây.
Đúng. Gỗ khai thác dùng m³, rừng hiện có dùng ha.
Lời giải
Gỗ khai thác dùng m³, rừng hiện có dùng ha. Giữ đúng đại lượng giúp phân biệt hoạt động khai thác với quy mô tài nguyên rừng.
Đang học