Kháng chiến ở Đà Nẵng và Gia Định, 1858–1862

Từ giữa thế kỉ XIX, kinh tế tư bản chủ nghĩa phương Tây phát triển, nhu cầu về thị trường, nguyên liệu và nhân lực tăng. Các nước tư bản đẩy mạnh xâm chiếm phương Đông; Việt Nam trở thành mục tiêu của thực dân Pháp. Pháp lợi dụng các quan hệ đã có từ trước và lấy cớ **bảo vệ đạo Gia Tô (Công giáo)** để đưa quân xâm lược. Khi giải thích, cần phân biệt mục đích mở rộng thuộc địa với lí do mà nước xâm lược viện ra.

Đọc từ trên xuống, gắn mỗi cuộc tiến công với phản ứng và kết quả tương ứng.

Ngày **1–9–1858**, liên quân **Pháp–Tây Ban Nha** tấn công Đà Nẵng. Chúng định dùng nơi đây làm bàn đạp đánh ra Huế, nhanh chóng buộc triều Nguyễn đầu hàng. Quân dân Đà Nẵng dưới sự chỉ huy của **Nguyễn Tri Phương** kháng cự quyết liệt. Cuộc chiến đấu bước đầu làm thất bại âm mưu **“đánh nhanh thắng nhanh”** của Pháp. Kết quả ấy nói về việc chặn kế hoạch ban đầu, chưa phải đã chấm dứt toàn bộ cuộc xâm lược.

Tháng **2–1859**, Pháp chuyển quân vào Nam, chiếm thành Gia Định rồi mở rộng tiến công. Quân triều đình chống cự yếu ớt rồi tan rã, trong khi nhân dân địa phương tự đứng lên đánh giặc. Khi Pháp để lại một lực lượng nhỏ giữ Gia Định, Nguyễn Tri Phương tổ chức xây dựng **Đại đồn Chí Hoà** và phòng thủ. Ngày **24–2–1861**, Pháp tập trung tiến công. Quân triều đình kháng cự quyết liệt nhưng Đại đồn thất thủ; Pháp mở rộng chiếm ba tỉnh miền Đông Nam Kì. Nhân dân vẫn tiếp tục kháng chiến. Tháng **12–1861**, nghĩa quân **Nguyễn Trung Trực** đốt cháy tàu Ét-pê-răng của Pháp trên sông Nhật Tảo. Dẫn chứng này cho thấy phong trào không dừng lại khi một thành hoặc đồn bị mất.