Địa hình vùng biển đảo Việt Nam

Địa hình ven biển Việt Nam đa dạng: vịnh cửa sông, bờ biển mài mòn, tam giác châu, bãi cát phẳng, cồn cát, đầm phá và vũng vịnh nước sâu. Các dạng này phản ánh tác động khác nhau của sông, biển cùng nền địa hình. Không thể dùng hình ảnh một bãi cát để mô tả toàn bộ bờ biển. Có thể nối địa hình với khả năng sử dụng: bãi biển đẹp thuận lợi cho du lịch; vũng vịnh sâu tạo điều kiện xây dựng cảng; đầm phá thích hợp với một số hoạt động thuỷ sản khi điều kiện nước phù hợp. Địa hình tạo thuận lợi, còn hoạt động thực tế cần thêm hạ tầng, quản lí và bảo vệ môi trường.

Về địa hình, thềm lục địa Việt Nam tiếp nối địa hình trên đất liền: **nông và bằng phẳng hơn ở phía bắc, phía nam; hẹp và sâu ở miền Trung** theo khái quát SGK. Khi so sánh, cần dùng cùng tiêu chí như độ rộng và độ sâu, không chỉ nói nơi này “lớn” hơn nơi kia. Trong bài về các vùng biển, **thềm lục địa pháp lí** là đáy biển và lòng đất dưới đáy biển ngoài lãnh hải, được xác định theo luật. Quy định có trường hợp kéo dài tới 200 hải lí khi mép rìa tự nhiên chưa tới đó. Vì vậy, thềm địa hình hẹp không có nghĩa quyền đối với thềm lục địa chỉ dừng ở phần đáy nông sát bờ. Hai cách dùng thuật ngữ liên quan nhưng mục đích khác nhau.

Ngoài **quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa của Việt Nam**, nước ta có hệ thống đảo ven bờ. Đảo tập trung ở vùng biển Quảng Ninh, Hải Phòng, Khánh Hoà, An Giang và các khu vực khác. Theo địa danh trong SGK bản 2026, Phú Quốc thuộc An Giang, Cát Bà thuộc Hải Phòng. Đây là cách ghi theo mốc sách hiện hành, không dùng để thay tên đơn vị quản lí trong một tư liệu quá khứ. Ở vùng Quảng Ninh–Hải Phòng, nhiều đảo có cấu tạo đá vôi, địa hình các-xtơ. Các đảo và quần đảo ở vùng biển phía nam có những dạng địa hình gắn với san hô. Không suy mọi đảo phía nam đều hình thành từ san hô hoặc có hình dạng giống nhau. Khi đọc bản đồ trang 148, tìm đường bờ trước, rồi xác định đảo ven bờ và các quần đảo xa bờ. Một tên quần đảo chỉ tập hợp đảo cùng các bộ phận liên quan; không đồng nghĩa chỉ một đảo riêng lẻ.

Chọn **một** khu vực theo nhiệm vụ SGK trang 151: vịnh Bắc Bộ, vịnh Thái Lan, quần đảo Hoàng Sa hoặc quần đảo Trường Sa. Từ SGK, SGV và nguồn chính thức, ghi vị trí, đặc điểm địa hình và nét khí hậu/hải văn phù hợp; dùng một bản đồ có nguồn để chỉ vị trí. Sản phẩm có thể là một trang giới thiệu hoặc vài trang trình chiếu ngắn. Mỗi hình, số liệu cần tên nguồn, thời điểm nếu có và chú thích đúng đối tượng. Phân biệt diện tích vùng biển phân bố quần đảo với diện tích đất nổi của đảo. Khi nguồn không nêu năm, không gọi số đó là hiện trạng vừa đo; khi chưa kiểm ranh giới, không tự thêm đường biên. Đọc lại sản phẩm bằng ba câu hỏi: đã chỉ đúng vị trí chưa; đặc điểm nào có dẫn chứng; kết luận có vượt điều nguồn cho biết không? Câu luyện hỗ trợ cách làm, còn sản phẩm giới thiệu cần được thực hiện riêng.