Vị trí và lãnh thổ ảnh hưởng đến tự nhiên thế nào?

Theo từng hàng từ điều kiện vị trí đến đặc điểm tự nhiên được giải thích.

Việt Nam nằm trong vùng nội chí tuyến bán cầu Bắc nên nhận nhiều nhiệt từ Mặt Trời. Nước ta thuộc khu vực châu Á gió mùa, có sự thay đổi hoạt động của gió theo mùa. Vị trí ấy góp phần hình thành **thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa**. Mỗi đặc điểm cần nối với một nguyên nhân: vị trí trong đới nóng gắn với tính nhiệt đới; hoạt động gió mùa gắn với sự thay đổi theo mùa; vị trí kề biển góp phần cung cấp ẩm. Không lấy riêng một yếu tố để giải thích tất cả đặc điểm của thiên nhiên. Hệ sinh thái rừng nhiệt đới gió mùa phát triển trên đất feralit là cảnh quan tiêu biểu. Đây là đặc điểm khái quát, không có nghĩa mọi nơi đều cùng nhiệt độ, một loại đất hoặc một kiểu rừng.

Phần đất liền hẹp ngang và nằm kề Biển Đông. Biển cung cấp nguồn ẩm dồi dào; các khối khí đi qua biển mang ẩm vào đất liền, góp phần làm cho thiên nhiên nước ta chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển. Biển trong vùng nhiệt đới có nước tầng mặt ấm và các dòng biển thay đổi theo mùa, tạo điều kiện cho sinh vật biển phong phú. Tuy nhiên, nước ta cũng chịu ảnh hưởng của các cơn bão từ khu vực biển nhiệt đới Tây Thái Bình Dương. Vì vậy, nhận xét về vị trí ven biển phải thấy cả thuận lợi và khó khăn. Nguồn ẩm và tài nguyên không làm mất nguy cơ thiên tai; khai thác lợi thế cần đi cùng bảo vệ môi trường và phòng chống bão.

Lãnh thổ kéo dài theo chiều bắc–nam, hẹp ngang và có vùng biển rộng lớn. Khí hậu có sự phân hoá bắc–nam, đông–tây; sự khác nhau về khí hậu góp phần làm đất và sinh vật phân hoá. Các bài địa hình và khí hậu sẽ cho thấy rõ hơn vai trò của độ cao và các dãy núi. Việt Nam còn là nơi hội tụ nhiều luồng sinh vật: từ Hoa Nam, Hi-ma-lay-a, Ấn Độ–Mi-an-ma, Ma-lai-xi-a–In-đô-nê-xi-a. Do đó, thành phần loài phong phú, có nhiều nguồn gốc khác nhau. Ví dụ, khi giải thích “sinh vật phong phú”, có thể nêu sự hội tụ các luồng sinh vật và điều kiện khí hậu, thay vì chỉ nhắc tên một loài. Khi giải thích “phân hoá”, phải chỉ ra tự nhiên khác nhau giữa các khu vực.

Việt Nam nằm trên các tuyến hàng hải, hàng không quốc tế, là cầu nối giữa Đông Nam Á lục địa và Đông Nam Á hải đảo. Đây là điều kiện thuận lợi cho giao lưu với các nước trong khu vực và thế giới. Có thể chọn một cảng biển hoặc sân bay, tìm trên bản đồ vị trí và một tuyến kết nối, rồi giải thích vị trí ấy thuận lợi ra sao. Bài giới thiệu ngắn cần ghi nguồn bản đồ, nguồn thông tin tuyến và thời điểm kiểm tra. Vị trí thuận lợi là một điều kiện; hiệu quả giao lưu còn cần hạ tầng và tổ chức hoạt động phù hợp.