Núi cao phía tây, đồng bằng giữa, núi thấp hơn phía đông
Dùng sơ đồ để nhớ thứ tự khu vực, dùng bản đồ SGK để xác định vị trí.
Phía tây là miền núi Coóc-đi-e, gồm nhiều dãy chạy gần hướng bắc–nam, xen cao nguyên và sơn nguyên; độ cao trung bình khoảng 3 000–4 000 m. Ở giữa là các đồng bằng Ca-na-đa, Lớn, Trung Tâm và Duyên Hải, cao khoảng 200–500 m và thấp dần từ bắc xuống nam.
Phía đông có sơn nguyên trên bán đảo La-bra-đô và dãy A-pa-lát hướng đông bắc–tây nam. A-pa-lát thấp hơn miền núi phía tây: phần bắc khoảng 400–500 m, phần nam khoảng 1 000–1 500 m. Nhìn khái quát, hai bên cao hơn phần giữa; không có nghĩa mọi địa điểm phía đông cao bằng phía tây.
Bài luyện: Thứ tự khu vực
Đi từ tây sang đông Bắc Mỹ, thứ tự khái quát nào đúng?
Đúng. Miền núi Coóc-đi-e ở phía tây, đồng bằng ở giữa, sơn nguyên La-bra-đô và A-pa-lát ở phía đông.
Đã đảo phía đông và phía tây.
Đồng bằng nằm giữa, không ở phía tây.
A-pa-lát ở phía đông, không nằm giữa.
Lời giải
Chọn A. Miền núi Coóc-đi-e ở phía tây, đồng bằng ở giữa, sơn nguyên La-bra-đô và A-pa-lát ở phía đông. Thứ tự là thứ tự không gian, không phải thứ tự hình thành.
Bài luyện: So độ cao
Theo các khoảng độ cao trong bài, nhận xét nào đúng?
Khoảng 3 000–4 000 m thuộc Coóc-đi-e.
Đồng bằng ở khoảng 200–500 m.
Địa hình phân hóa thành các khu vực khác nhau.
Đúng. Coóc-đi-e trung bình 3 000–4 000 m; A-pa-lát có các phần khoảng 400–500 m và 1 000–1 500 m; đồng bằng khoảng 200–500 m.
Lời giải
Chọn D. Coóc-đi-e trung bình 3 000–4 000 m; A-pa-lát có các phần khoảng 400–500 m và 1 000–1 500 m; đồng bằng khoảng 200–500 m. So các khoảng này cho thấy phía tây cao nổi bật.
Bài luyện: Đọc màu địa hình
Khi đọc bản đồ trang 140, muốn nhận ra các miền núi và đồng bằng, cần làm gì?
Đúng. Màu địa hình phải đọc theo thang độ cao trên bản đồ đang mở.
Số tên thành phố không chỉ độ cao.
Bản đồ khí hậu có chú giải riêng.
Kí hiệu thực vật không phải kí hiệu độ cao.
Lời giải
Chọn A. Màu địa hình phải đọc theo thang độ cao trên bản đồ đang mở. Kết hợp màu, vị trí và tên miền; không lấy kí hiệu thực vật hoặc tên thành phố thay cho độ cao.
Phân hóa theo nhiều chiều
Bắc Mỹ kéo dài từ vùng cực Bắc xuống khoảng 25°B trong phần tự nhiên được học. Từ bắc xuống nam có các đới cực và cận cực, ôn đới, cận nhiệt, nhiệt đới; ôn đới chiếm diện tích lớn nhất. Phạm vi vĩ độ rộng là cơ sở của sự phân hóa bắc–nam.
Khí hậu còn khác theo tây–đông và độ cao do ảnh hưởng địa hình, khoảng cách đến biển. Ven biển thường điều hòa hơn; sâu trong lục địa, biên độ nhiệt năm lớn hơn và nhiều nơi khô hơn. Miền núi có khí hậu thay đổi theo độ cao, không chỉ theo vĩ độ. Mở trang 143, đọc riêng màu đới khí hậu và kí hiệu khí hậu núi cao/hoang mạc.
Bài luyện: Phân hóa bắc–nam
Yếu tố nào trực tiếp giúp giải thích các đới khí hậu kế tiếp từ bắc xuống nam?
Đây là cách xét phân hóa biển–lục địa, không trực tiếp giải thích các đới bắc–nam.
Các điều kiện đó không đồng nhất.
Đúng. Khi lãnh thổ trải qua nhiều vĩ độ, điều kiện nhận nhiệt thay đổi, hình thành các đới khác nhau từ bắc xuống nam.
Trái với lãnh thổ trải dài bắc–nam.
Lời giải
Chọn C. Khi lãnh thổ trải qua nhiều vĩ độ, điều kiện nhận nhiệt thay đổi, hình thành các đới khác nhau từ bắc xuống nam. Địa hình và biển giải thích thêm những phân hóa khác.
Bài luyện: Đới rộng nhất
Theo bài học, đới khí hậu chiếm diện tích lớn nhất ở Bắc Mỹ là đới nào?
Các đới này thuộc phía bắc, không rộng nhất.
Nhiệt đới không chiếm phần lớn diện tích.
Không phải đới rộng nhất trong phần Bắc Mỹ được học.
Đúng. SGK xác định khí hậu ôn đới chiếm diện tích lớn nhất.
Lời giải
Chọn D. SGK xác định khí hậu ôn đới chiếm diện tích lớn nhất. Vẫn có các đới khác; rộng nhất không có nghĩa toàn bộ Bắc Mỹ đều ôn đới.
Bài luyện: Ảnh hưởng biển
So với ven biển, khu vực sâu trong lục địa thường có đặc điểm nào theo bài?
Bài nhấn mạnh khác biệt theo khoảng cách đến biển.
Sâu trong nội địa chịu ảnh hưởng điều hòa của biển yếu hơn.
Đúng. Ảnh hưởng điều hòa của biển giảm khi vào sâu lục địa nên chênh lệch nhiệt mùa lớn hơn, nhiều nơi ít mưa và khô hơn.
Không đúng xu thế nêu trong bài.
Lời giải
Chọn C. Ảnh hưởng điều hòa của biển giảm khi vào sâu lục địa nên chênh lệch nhiệt mùa lớn hơn, nhiều nơi ít mưa và khô hơn. Đây là nhận xét khái quát, còn địa hình gây khác biệt từng khu vực.
Bài luyện: Phân hóa theo độ cao
Hai nơi gần cùng vĩ độ nhưng một nơi trên núi cao có khí hậu khác nơi thấp. Điều này minh họa điều gì?
Đúng. Cùng vĩ độ vẫn có thể khác độ cao và điều kiện địa hình.
Địa hình và biển vẫn có thể khác.
Đề đã cho gần cùng vĩ độ và khác độ cao, nên phải xét địa hình.
Ví dụ cho thấy vai trò của độ cao.
Lời giải
Chọn A. Cùng vĩ độ vẫn có thể khác độ cao và điều kiện địa hình. Vì vậy cần xét cả vĩ độ, địa hình và biển khi giải thích khí hậu, tránh chỉ dùng một chiều phân hóa.
Đang học