Sông, hồ và đới thiên nhiên Bắc Mỹ

Bắc Mỹ có mạng lưới sông khá dày, nhiều nước. Nước sông được bổ sung từ mưa, tuyết và băng tan; vì nguồn cấp thay đổi theo nơi và mùa nên chế độ nước đa dạng. Các sông lớn gồm hệ thống Mít-xu-ri–Mi-xi-xi-pi, Mác-ken-di và Cô-lô-ra-đô. Khu vực có nhiều hồ lớn, phần lớn là nước ngọt. Ngũ Hồ gồm hồ Thượng, Mi-si-gân, Hu-rôn, Ê-ri-ê và Ôn-ta-ri-ô; ngoài ra có hồ Uy-ni-pếc, Gấu Lớn, Nô Lệ Lớn. “Ngũ Hồ” là tên hệ thống năm hồ, không phải toàn Bắc Mỹ chỉ có năm hồ. Mở trang 140, tìm nhãn sông rồi lần theo dòng đến cửa sông; với hồ, tìm vùng mặt nước và tên hồ. Có thể xác định Mác-ken-di ở phía bắc, Cô-lô-ra-đô phía tây nam, Mít-xu-ri–Mi-xi-xi-pi ở phần giữa.

Ở đới lạnh, khí hậu cực và cận cực khiến nhiều nơi phủ băng tuyết. Về phía nam của đới, mùa hạ ngắn ấm hơn cho rêu, địa y, cỏ và cây bụi phát triển, tạo cảnh quan đài nguyên. Một số động vật thích nghi với lạnh gồm tuần lộc, cáo Bắc cực và chim di cư. Trên bản đồ tự nhiên, tra kí hiệu đài nguyên rồi tìm phía bắc Bắc Mỹ. Không coi nơi có đài nguyên là rừng lá rộng rậm rạp: thời gian đủ ấm ngắn hạn chế cây lớn.

Đới ôn hòa rộng và đa dạng. Phía bắc có rừng lá kim; phía đông nam ấm, ẩm hơn có rừng hỗn hợp và rừng lá rộng. Vào sâu trong lục địa, lượng mưa giảm, thảo nguyên phát triển. Các cao nguyên của miền núi Coóc-đi-e khô hạn có hoang mạc, bán hoang mạc. Như vậy không chỉ “đới ôn hòa = một loại rừng”. Muốn giải thích cảnh quan cần thêm vị trí và điều kiện nhiệt, ẩm. Động vật trong đới khá phong phú, nhưng vùng hoang mạc khô hạn ít phong phú hơn các môi trường thuận lợi.

Chọn một cảnh quan Bắc Mỹ, chẳng hạn rừng lá kim hoặc đài nguyên. Tìm ảnh có tên nơi chụp, nguồn và thời điểm nếu có; dùng bản đồ xác định khu vực, viết vài câu nối khí hậu với thực vật. Phân biệt điều nhìn thấy trong ảnh với nhận xét cần nguồn, như lượng mưa hoặc nhiệt độ trung bình. Khi thực hành trên bản đồ trang 140, tra kí hiệu rồi lần lượt chỉ đài nguyên, rừng lá kim, rừng lá rộng, thảo nguyên. Lưu ảnh và ghi nguồn trong sản phẩm sưu tầm; trả lời trắc nghiệm không thay cho bước tìm ảnh và giới thiệu cảnh quan.