Các luồng dân cư qua thời gian
Người Anh-điêng và người E-xki-mô, theo cách gọi trong SGK, đã sinh sống ở Bắc Mỹ từ rất lâu; tổ tiên di cư từ châu Á sang. Sau phát kiến năm 1492, người châu Âu, như người Anh, I-ta-li-a, Đức, đến ngày càng nhiều. Người từ châu Phi còn bị bắt đưa sang làm nô lệ trong các đồn điền. Không coi mọi luồng di chuyển đều là tự nguyện.
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, thêm những đợt di dân từ nhiều khu vực, trong đó có châu Á. Lịch sử nhập cư và quá trình hòa huyết tạo dân cư đa dạng. Trong chú giải SGK, các nhóm được gọi là Môn-gô-lô-it, Ơ-rô-pê-ô-it, Nê-grô-it; dùng tên để đọc lược đồ của bài, không suy thành thứ bậc hoặc năng lực của con người.
Mở trang 146: đọc chú giải màu mũi tên, nơi xuất phát và nơi đến. Độ dày mũi tên trong lược đồ không cung cấp số người cụ thể.
Bài luyện: Nguyên nhân đa dạng
Nhận xét nào giải thích sự đa dạng dân cư Bắc Mỹ?
Còn có cư dân bản địa và các luồng từ châu Phi, châu Á.
Các luồng đến vào những thời kì khác nhau.
Lịch sử nhập cư là căn cứ chính đang xét.
Đúng. Dân cư gồm cộng đồng bản địa và người đến từ nhiều châu lục qua các thời kì.
Lời giải
Chọn D. Dân cư gồm cộng đồng bản địa và người đến từ nhiều châu lục qua các thời kì. Sự chung sống, hòa huyết làm thành phần thêm đa dạng, không thể quy về một luồng hoặc một năm.
Bài luyện: Tính chất di chuyển
Chi tiết nào cần giữ khi kể luồng người từ châu Phi trong thời kì đồn điền?
Không được đồng nhất bối cảnh và tính chất các luồng.
Đúng. SGK nêu người châu Phi bị bắt sang lao động nô lệ tại đồn điền.
Tính cưỡng bức là chi tiết lịch sử cần giữ khi giải thích luồng này.
Đã xóa tính cưỡng bức của chế độ nô lệ.
Lời giải
Chọn B. SGK nêu người châu Phi bị bắt sang lao động nô lệ tại đồn điền. Tính cưỡng bức là phần cần thiết của sự kiện, không thay bằng di cư tự nguyện.
So tỉ lệ dân đô thị cùng năm
So các tỉ lệ cùng năm 2020, giữ đúng đơn vị % và phạm vi bảng.
Công nghiệp phát triển thúc đẩy đô thị hóa, hình thành siêu đô thị và dải siêu đô thị. Năm 2020, Bắc Mỹ có tỉ lệ dân đô thị 82,6%, cao hơn các phạm vi châu Phi, châu Á và châu Âu trong bảng SGK. Đây là tỉ lệ dân sống ở đô thị trong tổng số dân, không phải dân số đô thị tuyệt đối.
Đọc các thanh cùng thang 0–100%. Bắc Mỹ so với châu Âu chênh 82,6 − 74,9 = 7,7 điểm phần trăm. Không kết luận Bắc Mỹ có nhiều người ở đô thị hơn châu Á chỉ vì tỉ lệ cao hơn: tổng dân số hai phạm vi khác nhau.
Các đô thị lớn tập trung ở phía nam Ngũ Hồ và ven Đại Tây Dương. Hai dải tiêu biểu là Niu Oóc–Oa-sinh-tơn, Môn-trê-an–Si-ca-gô. Vào nội địa, đô thị nhìn chung nhỏ và thưa hơn; phía tây vẫn có đô thị lớn như Lốt An-giơ-lét.
Bài luyện: Điểm phần trăm
Năm 2020, Bắc Mỹ 82,6% và châu Âu 74,9%: chênh lệch là bao nhiêu?
Hiệu hai tỉ lệ không cho đơn vị triệu người.
Đúng. Lấy 82,6 − 74,9 = 7,7 điểm phần trăm.
Đã cộng thay vì lấy chênh lệch.
Đó là một tỉ lệ ban đầu, chưa trừ châu Âu.
Lời giải
Chọn B. Lấy 82,6 − 74,9 = 7,7 điểm phần trăm. Các số là tỉ lệ %, nên hiệu được gọi là điểm phần trăm; muốn tính số người phải có tổng dân số tương ứng.
Bài luyện: Tỉ lệ và số lượng
Từ 82,6% ở Bắc Mỹ và 51,1% ở châu Á năm 2020, có thể kết luận gì?
Cần biết tổng dân số mỗi phạm vi.
Đúng. Bảng cho tỉ lệ, không cho số người tuyệt đối.
82,6 là %, không phải triệu người.
Bảng tỉ lệ không cho điều đó.
Lời giải
Chọn B. Bảng cho tỉ lệ, không cho số người tuyệt đối. So trực tiếp được độ cao của tỉ lệ; để tính dân đô thị cần nhân tỉ lệ với tổng dân số cùng năm và phạm vi.
Bài luyện: Dải đô thị
Cặp nào thuộc hai dải đô thị được bài nêu?
Bài nhấn mạnh phía nam Ngũ Hồ và ven Đại Tây Dương.
Đúng. Hai dải là Niu Oóc–Oa-sinh-tơn, Môn-trê-an–Si-ca-gô.
Không phải hai dải được SGK xác định.
Trái phân bố trong bài.
Lời giải
Chọn B. Hai dải là Niu Oóc–Oa-sinh-tơn, Môn-trê-an–Si-ca-gô. Chúng gắn vùng nam Ngũ Hồ và ven Đại Tây Dương; không vì vậy phủ nhận các đô thị lớn phía tây.
Tìm trung tâm rồi đọc các ngành
Bản đồ trang 147 thể hiện trung tâm kinh tế Bắc Mỹ năm 2020. Phía tây có Van-cu-vơ, Xan Phran-xi-xcô, Lốt An-giơ-lét; quanh Ngũ Hồ và phía đông có Si-ca-gô, Tô-rôn-tô, Môn-trê-an, Niu Oóc, Oa-sinh-tơn; phía nam có Hau-xtơn, Niu Oóc-lin.
Đọc chú giải: vòng khoanh xác định trung tâm, các biểu tượng bên trong chỉ ngành. Ví dụ tại Niu Oóc có kí hiệu ngân hàng cùng nhiều ngành khác; một trung tâm có cơ cấu đa dạng. Biểu tượng cho biết có ngành được thể hiện, không cho sản lượng, số lao động hoặc tỉ trọng ngành.
Thực hành trên bản đồ: tìm Niu Oóc ven Đại Tây Dương, Lốt An-giơ-lét phía tây, Si-ca-gô phía nam Ngũ Hồ; chọn một trung tâm rồi đối chiếu từng biểu tượng với chú giải.
Bài luyện: Vị trí trung tâm
Cặp trung tâm–khu vực nào phù hợp cách đọc trong bài?
Si-ca-gô ở phía nam hệ thống Ngũ Hồ.
Van-cu-vơ thuộc phía tây, không cùng bờ với Niu Oóc.
Đúng. Lốt An-giơ-lét thuộc phía tây.
Niu Oóc thuộc phía đông, ven Đại Tây Dương.
Lời giải
Chọn C. Lốt An-giơ-lét thuộc phía tây. Niu Oóc ở phía đông ven Đại Tây Dương, còn Si-ca-gô ở phía nam Ngũ Hồ; cần đối chiếu vị trí với các mốc tự nhiên.
Bài luyện: Ý nghĩa biểu tượng ngành
Thấy kí hiệu ngân hàng trong trung tâm Niu Oóc trên bản đồ 2020, kết luận nào đúng mức?
Đúng. Chú giải xác định biểu tượng ngành ngân hàng tại Niu Oóc.
Biểu tượng không cho tỉ trọng, trung tâm còn nhiều ngành.
Bản đồ không cung cấp số nhân viên.
Cần tra từng trung tâm, không suy từ một nơi.
Lời giải
Chọn A. Chú giải xác định biểu tượng ngành ngân hàng tại Niu Oóc. Bản đồ này thể hiện ngành và vị trí, không cho số nhân viên hay tỉ trọng; không mở rộng một kí hiệu thành kết luận cho mọi nơi.
Đang học