Trái Đất ở đâu trong hệ Mặt Trời?
Mặt Trời là một ngôi sao tự phát sáng. Tám hành tinh chuyển động quanh Mặt Trời theo các quỹ đạo; Trái Đất là hành tinh thứ ba tính từ Mặt Trời, nằm giữa Kim tinh và Hỏa tinh. Các hành tinh không tự phát sáng mà phản chiếu ánh sáng Mặt Trời.
Quan sát thứ tự trên hình để tìm hai hành tinh nằm ngay trước và ngay sau Trái Đất. Hình chỉ sắp xếp tên theo khoảng cách, không có nghĩa tám hành tinh luôn nằm thẳng hàng.
Bài luyện: Vị trí của Trái Đất
Phát biểu nào xác định đúng vị trí Trái Đất trong hệ Mặt Trời?
Hành tinh thứ hai là Kim tinh.
Thứ tự ở gần Mặt Trời là Thủy tinh, Kim tinh, Trái Đất, Hỏa tinh.
Hành tinh thứ tư là Hỏa tinh.
Thứ ba là đúng, nhưng hai hành tinh liền kề được nêu chưa đúng.
Lời giải
Chọn B. Đọc từ Mặt Trời ra xa lần lượt gặp Thủy tinh, Kim tinh, Trái Đất rồi Hỏa tinh. Vì vậy Trái Đất đứng thứ ba và nằm giữa Kim tinh với Hỏa tinh.
Vị trí này có ý nghĩa gì?
Khoảng cách đến Mặt Trời giúp Trái Đất nhận được lượng ánh sáng và nhiệt phù hợp cho sự sống tồn tại, phát triển. Đây là một điều kiện thuận lợi; sự sống còn gắn với những điều kiện khác như nước và khí quyển.
Hệ Mặt Trời thuộc hệ Ngân Hà. Mặt Trời cung cấp ánh sáng, còn Trái Đất là một hành tinh nhận và phản chiếu ánh sáng ấy.
Bài luyện: Ngôi sao và hành tinh
Nhận xét nào đúng về Mặt Trời và Trái Đất?
Mặt Trời là ngôi sao; các hành tinh không tự phát sáng.
Vai trò của Mặt Trời và Trái Đất đã bị đảo ngược.
Mặt Trời là nguồn sáng, Trái Đất là hành tinh nhận ánh sáng ấy.
Trái Đất là hành tinh thứ ba, không ở trung tâm hệ.
Lời giải
Chọn C. Mặt Trời là ngôi sao tự phát sáng ở trung tâm hệ Mặt Trời. Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời và phản chiếu ánh sáng nhận được, nên không thể coi Trái Đất là ngôi sao.
Trái Đất có dạng khối cầu
Trong bài học này, Trái Đất được mô tả có dạng khối cầu. Quả Địa Cầu là mô hình thu nhỏ giúp hình dung dạng ấy. “Khối cầu” là vật thể có chiều sâu; “hình tròn” chỉ là hình phẳng.
Ảnh Trái Đất chụp từ vệ tinh cho thấy hình dạng của hành tinh. Bóng cong của Trái Đất trên Mặt Trăng khi xảy ra nguyệt thực cũng là một dấu hiệu được SGK nêu để tìm hiểu hình dạng Trái Đất.
Bài luyện: Mô tả hình dạng
Cách mô tả nào phù hợp với kiến thức trong bài?
Hình tròn phẳng không biểu diễn được vật thể có chiều sâu.
Các ảnh quan sát không cho thấy Trái Đất có dạng khối hộp.
Đường tròn chỉ là đường bao của một hình phẳng.
Khối cầu là cách mô tả hình dạng Trái Đất trong bài học.
Lời giải
Chọn D. Trái Đất là vật thể có dạng khối cầu. Quả Địa Cầu là mô hình thu nhỏ của Trái Đất, không phải mô hình một tấm hình tròn phẳng.
Đọc đúng số liệu kích thước
SGK cho biết bán kính Trái Đất ở Xích đạo khoảng **6 378 km**, diện tích bề mặt khoảng **510 triệu km²**. Bán kính được tính từ tâm đến bề mặt; đường kính đi qua tâm nối hai phía của bề mặt.
Ví dụ, dùng bán kính Xích đạo để ước tính đường kính Xích đạo: 6 378 × 2 = 12 756 km. Cần giữ đúng tên đại lượng và đơn vị: km đo độ dài, còn km² đo diện tích.
Bài luyện: Bán kính và đường kính
Lấy bán kính Xích đạo là 6 378 km, đường kính Xích đạo xấp xỉ bao nhiêu?
Đường kính bằng hai lần bán kính: 6 378 × 2.
Đây là kết quả chia bán kính cho 2.
Số liệu là bán kính, lại dùng đơn vị diện tích.
510 triệu km² là diện tích bề mặt, không phải đường kính.
Lời giải
Chọn A. Đường kính đi qua tâm gồm hai bán kính, nên đường kính Xích đạo xấp xỉ 2 × 6 378 = 12 756 km. Đại lượng này là độ dài, vì vậy dùng đơn vị km.
Ghi nhớ
Trái Đất là hành tinh thứ ba tính từ Mặt Trời, có dạng khối cầu. Khi đọc kích thước, phân biệt bán kính Xích đạo, đường kính và diện tích bề mặt; không bỏ đơn vị.
Đang học