Võ Nguyên Giáp: tổ chức lực lượng và nghệ thuật chỉ huy

Võ Nguyên Giáp (1911–2013) quê làng An Xá; theo địa danh hiện nay trong SGK, làng thuộc xã Lệ Thuỷ, tỉnh Quảng Trị. Tên đơn vị hiện nay giúp xác định địa điểm, không được gán ngược nguyên địa giới mới cho năm sinh của nhân vật. Ông sớm tham gia phong trào yêu nước chống Pháp. Tháng 12-1944, được giao nhiệm vụ thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, tiền thân của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Sau Cách mạng tháng Tám, ông giữ những trọng trách trong Nhà nước và quân đội; năm 1948 được phong quân hàm Đại tướng. Là Tổng Tư lệnh, ông có đóng góp trong tổ chức, phát triển lực lượng, xây dựng chiến lược và chỉ huy những chiến dịch quan trọng. Các mốc phải được đặt theo trình tự: xây dựng lực lượng, đảm nhiệm trọng trách, hoạt động trong các cuộc kháng chiến; không dùng một chiến dịch để thay toàn bộ sự nghiệp.

Về tổ chức lực lượng, Võ Nguyên Giáp góp phần xây dựng, kiện toàn quân đội, phát triển các lực lượng, hệ thống chi viện và khả năng phối hợp tác chiến qua từng giai đoạn. Ý nghĩa không chỉ là tăng số lượng mà còn tạo điều kiện thực hiện nhiệm vụ chiến lược, bảo đảm sức mạnh chung. Trong chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, ông cùng tập thể chỉ huy xem xét thực tế, chuyển phương châm từ đánh nhanh, thắng nhanh sang đánh chắc, tiến chắc. SGV đặt quyết định trong việc đánh giá tương quan, điều kiện tác chiến và chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Thay đổi cách đánh là để bảo đảm thắng lợi, không phải thay mục tiêu kháng chiến. Trong cuộc Tổng tiến công mùa Xuân 1975, ông cùng Bộ Tổng Tư lệnh tham gia xây dựng thế trận, bố trí lực lượng và chỉ huy trên toàn chiến trường. Cần phân biệt trách nhiệm ở cấp Tổng Tư lệnh với chức trách của từng bộ chỉ huy chiến dịch, đồng thời nhận ra sự phối hợp của nhiều lực lượng. Võ Nguyên Giáp còn đúc kết kinh nghiệm, phát triển lí luận về chiến tranh nhân dân. Các tác phẩm như Điện Biên Phủ–điểm hẹn lịch sử, Tổng hành dinh trong mùa Xuân đại thắng giúp tìm hiểu quá trình suy nghĩ, chỉ đạo, hoạt động của tập thể và cá nhân. | Mặt đóng góp | Câu hỏi để phân tích | |---|---| | Tổ chức lực lượng | Hoạt động xây dựng quân đội đáp ứng nhiệm vụ nào? | | Chỉ huy | Quyết định dựa trên điều kiện gì, tác động tới cách thực hiện ra sao? | | Lí luận | Kinh nghiệm được tổng kết thành tri thức, truyền lại thế nào? | Nhận xét có căn cứ cần kết nối các mặt ấy, trân trọng đóng góp của Đại tướng cùng sự lãnh đạo, tổ chức và chiến đấu của tập thể, quân dân.

Đọc Tư liệu 6 SGK tr. 47, ghi tên hồi kí, nội dung quyết định và lí do thay đổi phương châm được trình bày. Phân biệt điều tác giả hồi tưởng với lời nhận xét của người làm bài; nếu trích, ghi đúng câu và nguồn. Quan sát Hình 11 về Bộ chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ. Ảnh giúp nhận biết hoạt động bàn kế hoạch, nhưng không tự cho biết mọi ý kiến hay toàn bộ quá trình ra quyết định. Muốn giải thích cần đọc phần chữ, tư liệu và bối cảnh. Viết một đoạn đánh giá đóng góp từ dẫn chứng cụ thể: nêu hoạt động, hoàn cảnh, cách thực hiện và ý nghĩa. Không chỉ chép lời ca ngợi của một tác giả rồi dừng ở đó; nhận định cần được giải thích bằng sự kiện.