Vị trí địa chiến lược và vai trò của chiến tranh bảo vệ Tổ quốc

Việt Nam thuộc Đông Nam Á, khu vực trên trục giao thông quan trọng kết nối châu Á với châu Đại Dương, Ấn Độ Dương với Thái Bình Dương. Việt Nam còn là cầu nối giữa Trung Quốc với Đông Nam Á, giữa Đông Nam Á lục địa với Đông Nam Á hải đảo. **Địa chiến lược** nhấn mạnh ý nghĩa chiến lược của vị trí địa lí trong quan hệ chính trị, kinh tế, quân sự. Cùng với tài nguyên phong phú và dân cư đông đúc, vị trí ấy tạo điều kiện giao lưu, phát triển, đồng thời khiến Việt Nam trở thành đối tượng nhòm ngó, xâm lược của nhiều thế lực bên ngoài trong lịch sử. Mối liên hệ phải được đặt trong bối cảnh cụ thể: vị trí tạo điều kiện và làm tăng tầm quan trọng của địa bàn; tham vọng, chính sách của các thế lực xâm lược dẫn tới hành động chiến tranh. Không vì một nước có vị trí quan trọng mà coi chiến tranh là hệ quả tự động, không liên quan quyết định của con người.

Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc có vai trò quan trọng đối với sự sinh tồn và phát triển của dân tộc Việt Nam. Thắng lợi góp phần giữ vững độc lập, bảo vệ quyền làm chủ đất nước, giữ gìn bản sắc văn hoá và tạo điều kiện cho công cuộc xây dựng. Có thể phân tích mối liên hệ bằng một ví dụ: nếu nền độc lập được bảo vệ, đất nước có điều kiện tự tổ chức đời sống chính trị, kinh tế và văn hoá. Vì thế ý nghĩa của thắng lợi không chỉ nằm ở kết quả một trận đánh, mà còn ở điều kiện phát triển sau chiến tranh. Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 mở ra thời kì độc lập lâu dài; các cuộc kháng chiến thời Lý, Trần tiếp tục bảo vệ nền độc lập ấy. Quá trình đấu tranh còn góp phần hình thành, bồi đắp lòng yêu nước, ý thức tự cường, tinh thần đoàn kết và truyền thống bất khuất. Các kinh nghiệm về tổ chức lực lượng, lãnh đạo và cách đánh để lại bài học cho việc xây dựng, bảo vệ đất nước. Khi đánh giá, cần gắn truyền thống với hành động, sự kiện cụ thể; không chỉ dùng những lời ca ngợi chung.

Mở Hình 2 trong SGK tr. 44. Đọc tên lược đồ và chú giải, xác định Việt Nam, các nước trong khu vực và hai đại dương. Từ thông tin đã học, trình bày một quan hệ kết nối: chẳng hạn Việt Nam ở vị trí cầu nối giữa phần lục địa và phần hải đảo của Đông Nam Á. Không tự thêm đường biên hay suy vùng biển thuộc nước nào chỉ từ một mũi tên giao thông. Viết một đoạn gồm nhận định, dẫn chứng và giải thích: “Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc góp phần giữ điều kiện xây dựng đất nước”; dẫn một thắng lợi đã học; giải thích kết quả bảo vệ độc lập liên quan thế nào tới quyền tổ chức, phát triển của dân tộc. Liên hệ truyền thống bằng việc phù hợp: tìm hiểu một di tích, ghi thông tin có nguồn và tham gia hoạt động đền ơn đáp nghĩa do nhà trường hoặc địa phương hướng dẫn. Nếu lập kế hoạch, nêu mục tiêu, nơi thực hiện, người hướng dẫn và công việc cụ thể. Kế hoạch là bước chuẩn bị; chỉ ghi đã tham gia khi hoạt động thực sự diễn ra.