Kháng chiến chống phát xít và vai trò của Liên Xô

Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, nhân dân nhiều nước tổ chức kháng chiến chống sự xâm lược, chiếm đóng của phát xít. Tại châu Âu, phong trào ở Ba Lan, Pháp và các nước khác góp phần tiêu diệt lực lượng phát xít, hỗ trợ và bổ sung lực lượng cho quân Đồng minh. Ở châu Á, Trung Quốc là một mặt trận chính chống quân phiệt Nhật. Các lực lượng kháng chiến tại Đông Nam Á chiến đấu chống Nhật, đồng thời chuẩn bị những điều kiện cho mục tiêu độc lập dân tộc. Khi có thời cơ thuận lợi năm 1945, Việt Nam, Lào, In-đô-nê-xi-a tuyên bố độc lập; đấu tranh bảo vệ, hoàn thành độc lập còn tiếp tục sau đó. SGV còn gợi ví dụ phong trào chống phát xít ở Ê-ti-ô-pi-a và Đông Phi. Những dẫn chứng ở nhiều châu lục cho thấy phạm vi rộng của cuộc đấu tranh. Không đồng nhất phong trào nhân dân với riêng quân đội một cường quốc, cũng không bỏ vai trò phối hợp của các lực lượng Đồng minh. Ý nghĩa của phong trào là góp phần đánh bại chủ nghĩa phát xít, khôi phục hoà bình, tạo tiền đề và điều kiện thuận lợi cho đấu tranh giải phóng dân tộc. Điều kiện quốc tế phát huy tác dụng cùng sự tổ chức, chuẩn bị, lựa chọn hành động của mỗi dân tộc.

Nhân dân Liên Xô đã tiến hành cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại chống phát xít Đức, chịu những tổn thất vô cùng nặng nề. Theo SGK, Mặt trận Xô–Đức là nơi tập trung những lực lượng phát xít tinh nhuệ và những trận đánh quy mô lớn, có vai trò quyết định làm chuyển biến cục diện chiến tranh ở châu Âu. Vai trò quyết định của Liên Xô trong tiêu diệt phát xít Đức cần được phân tích qua việc tiêu hao, đánh bại lực lượng đối phương và góp phần quyết định kết thúc chiến tranh tại châu Âu. Nói đúng phạm vi này vẫn ghi nhận đóng góp của các nước Đồng minh và phong trào kháng chiến ở những mặt trận khác. Chiến thắng củng cố vị thế quốc tế của Liên Xô, góp phần làm thay đổi tương quan lực lượng và tạo điều kiện cho chủ nghĩa xã hội phát triển ở nhiều nước. Đồng thời, thắng lợi chống phát xít cổ vũ, tạo thuận lợi cho phong trào giải phóng dân tộc, từng bước làm tan rã hệ thống thuộc địa. | Tầng ý nghĩa | Nội dung giải thích | |---|---| | Quân sự, chính trị trực tiếp | Đánh bại phát xít Đức, kết thúc chiến tranh ở châu Âu. | | Tương quan quốc tế | Vai trò và ảnh hưởng của Liên Xô tăng lên. | | Phong trào cách mạng | Điều kiện thuận lợi cho phát triển chủ nghĩa xã hội và đấu tranh giải phóng dân tộc. | Các tác động không có nghĩa mọi nước đều thay đổi giống nhau, ngay lập tức. Khi nêu ý nghĩa, cần có quan hệ nhân quả và giới hạn phù hợp.

Đọc Hình 7 ở SGK tr. 28: đây là ảnh cuộc diễu binh tại Mát-xcơ-va kỉ niệm 75 năm chiến thắng phát xít, diễn ra năm 2020. Ảnh cho thấy hoạt động tưởng niệm, không phải ảnh chụp một trận đánh của Chiến tranh thế giới thứ hai. Lập sơ đồ ba tầng ý nghĩa của cuộc chiến tranh vệ quốc: đánh bại phát xít Đức; thay đổi tương quan; tạo điều kiện cho phong trào cách mạng. Chọn thông tin tr. 28–29 để giải thích mỗi nhánh, không chỉ nối các khẩu hiệu. Viết một đoạn về ý nghĩa phong trào kháng chiến toàn cầu, dùng ví dụ từ ít nhất hai khu vực và phân biệt nỗ lực của từng dân tộc với điều kiện quốc tế. Ghi nguồn các dẫn chứng; không tự thêm lời trích hoặc diễn biến trận đánh chưa được đối chiếu.