Sử học: đối tượng, chức năng và nhiệm vụ

**Sử học là khoa học nghiên cứu quá khứ của loài người.** Ngành khoa học này không chỉ kể lại chuyện xưa mà thu thập, kiểm tra và sử dụng tư liệu để tìm hiểu sự kiện, nhân vật, quá trình cùng những mối liên hệ của chúng. Đối tượng nghiên cứu có thể là quá khứ của một cá nhân, gia đình, cộng đồng, địa phương, quốc gia, khu vực hoặc toàn nhân loại. Đó có thể là hoạt động chính trị, kinh tế, văn hoá và các lĩnh vực khác của đời sống con người. Chẳng hạn, tìm hiểu sự thay đổi trong hoạt động sản xuất của một làng là nghiên cứu lịch sử ở phạm vi địa phương. Phạm vi nhỏ không làm mất tính khoa học; điều quyết định là câu hỏi rõ và cách sử dụng chứng cứ phù hợp. Sử học thuộc hoạt động nhận thức lịch sử. Những kết quả nghiên cứu có thể giúp con người hiểu quá khứ khách quan hơn, nhưng không phải bản thân những hoạt động đã diễn ra trong quá khứ.

Sử học có chức năng khoa học và chức năng xã hội. Kết quả nghiên cứu vừa cung cấp tri thức có căn cứ về quá khứ, vừa góp phần đáp ứng những nhu cầu của đời sống xã hội. Ba nhiệm vụ nhận thức, giáo dục và dự báo có thể nhận ra qua tác dụng của việc nghiên cứu: | Nhiệm vụ và nội dung cần hiểu | Ví dụ vận dụng | | --- | --- | | **Nhận thức:** Khám phá, giải thích quá khứ trên cơ sở khoa học | Đối chiếu tư liệu để xác định quá trình hình thành một di tích | | **Giáo dục:** Góp phần bồi dưỡng đạo đức, tình yêu quê hương, truyền thống và giá trị nhân văn | Hiểu công sức các thế hệ trước để có ý thức gìn giữ di sản | | **Dự báo:** Tổng kết thực tiễn, rút kinh nghiệm để góp phần định hướng tương lai | Tham khảo kinh nghiệm bảo tồn trước đây khi xây dựng kế hoạch mới | Một công trình nghiên cứu có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ cùng lúc. Việc chia thành ba nhiệm vụ giúp hiểu từng mặt đóng góp, không có nghĩa các mặt hoàn toàn tách rời nhau.