Học tập và khám phá lịch sử suốt đời

Hiện tại được hình thành trên cơ sở những gì quá khứ để lại. Tìm hiểu lịch sử giúp nhận ra cội nguồn của gia đình, cộng đồng và đất nước, hiểu các giá trị đang được kế thừa, đồng thời rút kinh nghiệm cho những lựa chọn hôm nay. Học lịch sử suốt đời còn cần thiết vì nhận thức về quá khứ tiếp tục được bổ sung. Tư liệu mới, phát hiện khảo cổ và những câu hỏi nghiên cứu mới có thể giúp hiểu rõ hơn những điều từng biết. Học xong một cuốn sách không có nghĩa đã biết hết lịch sử. Trong giao lưu, hội nhập, hiểu lịch sử và văn hoá giúp trân trọng bản sắc dân tộc, tôn trọng sự đa dạng và tiếp thu thành tựu của các cộng đồng khác có chọn lọc. Tri thức ấy cũng hỗ trợ những hoạt động như giáo dục, bảo tồn, du lịch và sáng tạo văn hoá.

Ngoài đọc SGK, việc học có thể diễn ra ở bảo tàng, di tích, thư viện, phòng truyền thống, qua sách nghiên cứu và trao đổi với người có hiểu biết. Mỗi hình thức cần đi cùng câu hỏi cụ thể và việc kiểm tra nguồn. Chẳng hạn, khi tìm hiểu lịch sử một trường học, câu hỏi có thể là: trường hình thành trong hoàn cảnh nào và đã thay đổi ra sao? Từ câu hỏi ấy mới chọn tài liệu lưu trữ, ảnh có chú thích, các bài viết và lời kể phù hợp. Ghi chép nguồn giúp phân biệt điều đã được xác nhận với thông tin còn cần kiểm tra. Phim và truyện lịch sử có thể gợi hứng thú tìm hiểu. Tuy nhiên, chi tiết được sáng tạo cho tác phẩm phải phân biệt với thông tin được xác nhận qua tư liệu. Muốn dùng một chi tiết làm dẫn chứng, cần kiểm tra căn cứ của nó.